ايرج ( 1304 - 1253 )
ايرج ميرزا ، ملقب به جلال الممالك ، فرزند غلامحسين ميرزا ، در سال 1291 هجرى قمرى در تبريز از مادر زاد . علوم ادبى و عربى و زبان فرانسه را از اساتيد عصر چون محمد تقى عارف اصفهانى و ميرزا نصر اللّه بهار شيروانى آموخت و براثر تشويق حسينعلى خان امير نظام گروسى به نظم شعر پرداخت . مدتى نيز در تبريز به مديريت مدرسهء مظفرى منصوب گرديد و در سال 1309 قمرى از طرف ناصر الدّين شاه به صدر الشعرايى ملقب گرديد ، و از آنجا كه شاعرى آزاده بود و به القاب پوچ دلبستگى نداشت ، طى قصيدهاى از قبول اين لقب امتناع ورزيد . چندى نيز منشى مخصوص امين الدوله شد و در سال 1314 قمرى سفرى به اروپا رفت و چون پدرش بدرود حيات گفت ، وارد خدمات دولتى شد و به مشاغل چندى از قبيل فرماندارى آباده و معاونت استاندارى اصفهان و معاونت و پيشكارى خراسان گماشته گرديد .
ايرج ميرزا به زبان فرانسه تسلّط كامل داشت و با زبانهاى روسى و عربى و تركى آشنايى داشت و در سال 1334 قمرى فرزندش جعفر قلى ميرزا خودكشى كرد و اين حادثه بر او ناگوار آمد و پس از آن به همراه مستشاران آمريكايى به خراسان رفت و مثنوى انقلاب ادبى را كه دربارهء اوضاع ادارى دارايى آن زمان و آن شهر بود ، بسرود و در پايان عمر منتظر خدمت گرديد به تهران آمد و پس از يك سال در شعبان سال 1344 قمرى براثر سكته قلبى درگذشت .
ايرج ميرزا از بزرگترين شعراى معاصر ايران به شمار مىرود كه تحولى در شعر به وجود آورد ، زبان ساده را در شعر به كار گرفت ، شاعرى تجددخواه و روشنگر بود و با