اديب ( 1304 - 1243 )
شيخ عبد الجواد نيشابورى ، معروف و متخلص به اديب ، فرزند ملا حسن ، به سال 1281 هجرى قمرى در نيشابور قدم به عرصهء هستى نهاد . در چهارسالگى براثر آبله يك چشمش كور شد ، اما به سبب حافظهء نيرومند و شوق وافرى كه به كسب علم داشت ، در اندك زمان ، خواندن و نوشتن آموخت و علوم مقدماتى از صرف و نحو و معانى و بيان و بديع را تا شانزدهسالگى در زادگاه خود به پايان رسانيد .
اديب در سال 1297 قمرى به مشهد رهسپار گرديد و در مدرسهء خيرات خان و بعد در مدرسه فاضل خان و نواب سكونت اختيار كرد و علوم متداوله را فراگرفت و با وجود ضعف چشم اوقات خود را بيشتر به مطالعه كتب ادبى عرب ، چون معلقات سبعه و مقامات حريرى صرف كرد و حافظهء او به حدى بود كه در هر موضوع هزاران شعر فارسى و عربى مىخواند . در ضمن به تدريس علوم ادبيت و عربيت پرداخت و شاگردانى كه سپس در رديف فضلا و ادباى عصر به شمار آمدند ، بپروراند .
اديب در مدت زندگى مجرد زيست و در دوازدهم ذيقعده سال 1344 قمرى در سن شصت و سهسالگى در مشهد بدرود حيات گفت .
از تأليفات او رسالهاى در جمع بين عروض فارسى و عربى و قسمتى از شرح معلقات سبعه و چند جزوه در تلخيص شرح خطيب بر حماسه ابى تمام نگاشته كه تاكنون چاپ نشده و ديوان اشعارش كه متجاوز از پنج هزار بيت مىباشد ، به طبع نرسيده است .
اشك و آه
كشور فقر و فنا عرصهء شاه دگر است * نظم اين ملك به نيروى و سپاه دگر است