اديب ( 1317 - 1237 )
ميرزا محمد باقر اديب اشراق ، كه در شعر اديب تخلص كرد ، در سال 1237 هجرى شمسى در شهر گلپايگان چشم به جهان هستى گشود ، تحصيلات مقدماتى را در زادگاهش به انجام رسانيد . ازآنپس براى ادامهء تحصيل به اصفهان عزيمت كرد و مدت ده سال به تحصيل علوم ادبيه و عربيه همت گماشت و در فلسفه و كلام نيز بارع گرديد و از محضر اساتيد عصر خود كسب فيض كرد . آنگاه به تهران رهسپار شد و در اين شهر رحل اقامت افكند و به استخدام عدليّه درآمد و مدّت بيست سال به شغل قضا اشتغال داشت و در دورهء اول مجلس شوراى ملّى به سمت نماينده انتخاب گرديد .
اديب اشراق شاعرى توانا و دانشمندى ممتاز بود و در فلسفه و حكمت مشربى عرفانى داشت و از نظر اخلاقى داراى ملكات فاضله و به حسن شهرت معروف بود و سرانجام در سال 1317 شمسى چشم از جهان فروبست و در گلپايگان در مقبرهء خانوادگى به خاك سپرده شد .
اديب داراى يك فرزند ذكور بود ، به نام محمّد اديبزاده اشراقى ، كه او نيز داراى طبع شعر و قريحه شاعرى بود و در اين كتاب از او ذكرى به ميان آمده است .
رمز دفتر عشق
دنبال دل گشتم روان ، هذا جنون العاشقين * دل خون شد و فرسود جان ، هذا جنون العاشقين
آن نالهء شبگير كو ، تأثير پند پير كو ؟ * اى عاقلان زنجير كو ، هذا جنون العاشقين