1328 به اعدام محكوم شد ، ناگزير جلاى وطن كرد و به كشور اتحاد شوروى گريخت و در آكادمى مسكو به تحصيل پرداخت و فارغ التحصيل گرديد و به مقام استادى رسيد ، از آنجا به برلين عزيمت كرد و دورهء آكادمى علوم اجتماعى را گذراند و به دريافت مقام علمى " دكتر هانيل " در فلسفه دستيافت و سالها در دانشگاههاى آلمان به تدريس اشتغال داشت . وى با زبانهاى عربى و پهلوى و روسى و آلمانى و انگليسى و فرانسوى و تركى آذرى و تركى اسلامبولى آشنايى و از تسلط كافى برخوردار بود و تخصصش در زمينهء تاريخ و فلسفه و ادبيات بود .
احسان طبرى پس از سى سال دورى از وطن در سال 1358 در پرتو انقلاب اسلامى به ميهن بازگشت و در سال 1362 بنابه تشخيص مصادر امور ، فعاليت حزب توده مغاير مصالح جمهورى اسلامى شناخته و به اتفاق كادر رهبرى حزب دستگير و زندانى شد و به اشتباهات خود و خيانت حزب اعتراف كرد و كتاب " كژراهه " را در اين زمينه نوشت و پرده از آن برگرفت .
احسان طبرى در زمينهء شعر كلاسيك و نو و داستان و رمان و تحقيقات فلسفى و بررسيهاى لغوى و فولكلوريك و نوشتههاى سياسى و اجتماعى اطلاعات عميقى داشت و غير از كتابهاى متعددى كه از او به چاپ رسيد ، صدها مقالهء علمى و تحقيقى در روزنامهها و مجلههاى حزبى از او طبع و نشر شد .
از احسان طبرى سه مجموعهء شعر به نامهاى " از ميان ريگها " و " الماسها " و " دريچهء پاييز " و در سال 1360 مجموعه شعرى به نام " ترانهء خوابگونه " بنابه خواهش دوستان شاعرش طبع و نشر كرد و خود دربارهء اين مجموعهء شعر نوشت : « ترانهء خوابگونه تقطير فلسفى شاعرانهء انديشههاى شخصى است كه با منطق مهآلود و شناور رؤياها بيان مىشود .
كسى كه بخواهد مضمون آن را دريابد مىتواند به همنوايى واژهها و شگفتى پندارها بسنده كند . كسى كه بخواهد آن را بفهمد بايد از نيروى تخيل خود مدد گيرد و حجاب حرير را به درد و در ماوراى واژهها گام گذارد و اين كششى است بهسوى شغل ناب ، هنگامى كه پندارى وارسته از بند به جوهر اصلى شعر بدل شود . »
احسان طبرى صرفنظر از عقايد سياسىاش ، از نظر منش اخلاقى و روش انسانى ويژگيهايى داشت كه قابل تحسين بود ، بنابراين آنچه مىتوان گفت اين است كه او بهعنوان نويسندهء محقق و شاعر انديشمند ، نه تنها در ايران بلكه در مقياس جهانى چهرهاى شناخته
سخنوران نامى معاصر ايران ( فارسي ) — صفحة 149
مساهمون: سيد محمد باقر برقعى
ص١٤٩