ايشان داده شود ، « رطبا جنّيا » ، به دست مىآيد .
* خاطرهاى از استاد جواد آملى
« بنده رساله امامت را نوشتم . و آن را پيش علّامه طباطبايى ، بردم و گفتم ، كه گاهگاهى كه از درس و بحث خسته شديد ، به عنوان يك جلسه استراحت ، و به تعبير عامّهء مردم « زنگ تفريح » ، اين رسالهء ما را هم نگاه بفرمائيد . ايشان لطف فرمودند ، و رساله را از اوّل تا آخر ، كلمه به كلمه خواندند . تا اينكه پس از مدّتى حدود دو ماه طول كشيد ، تا ايشان رساله را مطالعه كند ، و نگاه كند . من رفتم ، كه آن را بگيرم ، به من اعتراض كرد ، كه در فلان جاى رساله ، دعاى شخصى در حقّ خودتان نمودهايد . من در آنجا حديث را عنوان كرده و پس از بيان حديث و شرح اين حديث ، گفته بودم ، بارالها توفيق فهم آيات الهى را به اين جانب مرحمت بفرما ! ايشان فرمودند : چرا اين دعاى شخصى را فرموديد ؟ چرا در كنار سفرهء الهى ، ديگران را شركت ندادى ؟ بعد به من فرمود : تا آنجائى كه خودم را شناختم ، دعاى شخصى در حقّ خودم نكردم و البتّه در اصول كافى از ائمّه اطهار ( ع ) ، همين مضمون نقل شده است ، كه دعاى شخصى نكنيد . و بندگان خدا را هم در كنار سفرهء الهى شركت بدهيد . روحش شاد باد !
* نظريّه استاد محمد هادى معرفت « 1 »
« مفسّران در گذشته ، و حال بسيارند ، جز آنكه در ميان همهء آنها معدود تفاسيرى چشمگير و قابل توجّه مىباشند ، از آن جمله تفسير « الميزان » ، نوشتهء استاد علامهء طباطبائى است ، كه در تاريخ معاصر گوى سبقت را از همگان ربوده و جايگاه بلندى در مجامع علمى به خود اختصاص داده است . اين ويژگى ، در پى ارزشهاى چندى مىباشد كه در اين تفسير گرد آمده است و به مطالب عاليه و مباحث شگرف ، آن رونق ديگرى بخشيده است . در اين مقال به گوشهاى از آن ارزشها ، كه ويژگىهاى اين تفسير پرارج را مىرساند ، اشارتى مىرود :
1 . جمع دو شيوه ترتيبى و موضوعى :
جمع نمودن ميان دو شيوه تفسيرى : ترتيبى و موضوعى كه با مراعات نمودن ترتيب در تفسير آيات ، آيه به آيه ، و سوره به سوره ، نيز از جايگاه بلند تفسير موضوعى كه اهميت آن امروزه روشن گرديده ، غافل نبوده ، هر دو جنبه را با كمال دقّت و ظرافت دنبال كرده ، و تفسيرى كامل در تمامى ابعاد ، به جهانيان عرضه داشته ، اين از ويژگىهاى مهم اين تفسير بلندآواز است ، و موجب جلب توجّه دانشپژوهان و اسلامشناسان گرديده است .
امروزه مسلّم است ، « تفسير موضوعى » ، از اهميّت بسزايى برخوردار مىباشد . عالمان و محقّقان بيشتر توجّهشان ، معطوف به اين جهت شده كه محتويات قرآن چيست ، و چه مطالبى را بر جهانيان عرضه داشته است ، كه از روز نخست مورد اعجاب و شيفتگى همگان گرديده ، علاوه بر تسخير جانها ، بر پهناى گستردهء جهان ، سايه افكنده است ؟ !
استاد علّامه طباطبائى ، بر اين نكته توجّه فراوان داشته است تا آنجا كه قلم تواناى آن بزرگمرد ، فرصت يافته ، مقاصد عاليه و معارف جليلهء قرآن را دستهبندى كرده و آماده و كامل بر پژوهشگران روشن ضمير ، عرضه داشته و روان تشنه آنان را ، با آبى زلال و گوارا ، سيراب نموده است .
هامش
( 1 ) استاد محمّد هادى معرفت ، يكى از كاوشگران ارزشمند معارف قرآنى حوزه علميه قم مىباشد كه التمهيد اثر معروف ايشان مقدمه و زمينهچينى به يك تفسير بزرگ مورد انتظار مىباشد و گفتار حاضر به مناسبت پنجمين بزرگداشت علّامه طباطبائى و بررسى افكار و آثار ايشان كه در دانشگاه تبريز ( 19 - 21 آبان ) برگزار گرديده بود ، تحرير يافته است .