4 . عارف و صوفى چه مىگويند ؟ ( در بيان تصوّف و ردّ آن ) .
5 . ميزان المطالب ( 1 - 2 شامل مباحث كلامى براساس قرآن و عترت ) .
آئين زندگى و درسهاى اخلاق اسلامى ، براساس آيات و روايات . جالب توجّه آنست ، اين مرد بزرگ در اثر فرط تواضع و پرهيز از خودنمائى روى جلد تمام تأليفات خود يا اسم مستعار ، مانند : ( ج ) يا ( ج زارع ) ، به كار برده است ، يا همان نام خشك و خالى ، ( جواد تهرانى ) . « 1 »
920 . تفسير الميزان علّامه طباطبائى [ فراغت از تأليف 1392 ه . ق ]
تفسير ، گرانسنگ الميزان ، الهامبخش و امّ التفاسير ، معاصر و موجود شيعى مىباشد .
مؤلّف عاليقدر ، و ارزشمند آن علّامه بزرگوار ، آية اللّه سيد محمد حسين طباطبائى تبريزى ، يكى از مفاخر بزرگ مفسّران قرون اسلامى مىباشد .
[ تصوير ] اين تفسير كاملترين و مهمّترين تفاسير موجود قرآن ، و سرچشمهء ديگر تفاسير معاصر كنونى ، مىباشد . هركدام از تفاسير كنونى بهرهاى و خوشهاى از اين تفسير برداشتهاند . ازاينرو ما به جاى تاريخ وفات مؤلّف كه در سال 1402 ه . ق ، رخ داده است . به پايان تأليف او ، اشاره نمودهايم ، تا ترتيب تدريجى و طبيعى تفاسير بعدى ، نيز مشخّص گردد .
اصل اين تفسير ، به عربى ، در 20 مجلّد وزيرى ، نگارش يافته است . و تأليف آن در 1392 ه . ق ، پايان يافته است . ترجمه فارسى ، آن به همّت جمعى از فضلاء و مدرّسين حوزهء علميّه قم ، در 40 مجلّد ، توسط آقايان حجج اسلام : ناصر مكارم شيرازى ، شيخ محمد جواد كرمانى ، شيخ محمد تقى مصباح يزدى ، محمد رضا صالحى كرمانى ، سيد محمّد خامنهاى ، عبد الكريم بروجردى ، سيّد محمد باقر موسوى همدانى ، فراهم گرديده است .
اصل كتاب در حدود 8000 صفحه قطع وزيرى ، است . فارسى آن در حدود 16000 صفحه ، يا كمى بيشتر مىباشد .
الميزان ، بدون مبالغه ، مهمّترين و جامعترين تفسير شيعه ، و يكى از تفاسير ماندگار و جاودان در قرون حاضره مىباشد . اساس كار آن ، بر قاعدهء تفسير قرآن با قرآن قرار گرفته است ، و قرآن از آغاز تا انجام ، سوره ، به سوره و آيه به آيه ، تفسير شده است .
موضوعاتى كه در قرآن ، در موارد متعدّدى تكرار شده است ، يك جا جمعآورى و يك بحث مستوفى و مفصّل ، دربارهء مجموع آنها انجام گرفته است .
سپس هروقت به آن مطلب مىرسد ، با بيان اجمالى ، به همان مركز اوّلى و جايگاه نخستين حواله مىدهد . و ويژگى ديگر اين تفسير ، در آن است ، كه به اخبار و احاديث از پيامبر اكرم ( ص ) ، و ائمه معصومين ( ع ) ، اعتناء تامّ و اهتمام تمام نشان مىدهد . و در ذيل ، هر بخش از تفسير پس از نقل آيات و توضيح لغوى و ادبى و بيان مراد و مقصود
هامش
( 1 ) مجلّه مشكات آستان قدس رضوى مقاله الهى خراسانى ، شماره 36 - 37 ، ص 162 - مجله بيّنات ، ويژهنامه سوم .