است ، و در آن ابواب ، كه آورده چندين آيه مناسب آن ابواب ، از قلمش افتاده است . آنگاه در مجله « المنار » ، مقالهاى خواندم ، بقلم شكيب ارسلان ، دربارهء ترجمه قرآن ، به زبان فرانسه كه ادوار مونيته « 1 » ، معلّم السنه شرقيّه ، از دوستان اسلام و معتقدان به حضرت خاتم انبيا ( ص ) ، با آنكه در دين مسيح متعصّب بود ، و براى ترجمه قرآن رنج فراوان برده و ترجمه وى بهترين و جديدترين ترجمه قرآن است و طبع اول آن در سال 1929 م انجام پذيرفته است .
و نسخه از آن كه در تصرّف اين بنده است . طبع 1954 م و مشتمل بر مقدمه و حواشى مفيده است .
در ذيل صفحات . و چنان كه گفتيم ، غالب شبهههاى مسيحيان را در حواشى ردّ كرده و مقصود قرآن را به نحوى توضيح داده است ، كه مطاعن همكيشان وى بر آن وارد نيايد ، فهرست آخر آن بسى از تفصيل الآيات و مستدرك آن ، بيشتر است .
بارى مناسب ديدم ، چند جمله از مقدمه آن را در اينجا بياورم ، كه خواندن آن براى مسلمانان خالى از فائده نيست . گويد : قرآن براى ما مسيحيان كتابى فوقالعاده سودمند است . از مهمترين كتب دينى است ، كه زندگى روحانى گروهى بزرگ از افراد بشر بدان بسته است . كه شمارهء آنان از دويست و پنجاه ميليون كمتر نيست . ( اكنون بيش از يك ميليارد و پانصد ميليون ) ، اصول قرآن با اصول دين يهود و مسيحيان ، شباهت بسيارى دارد . قصص عبرانيان درباره انبياء و صدّيقان و عبّاد بنى اسرائيل و همچنين اخبار حضرت مسيح ( ع ) ، صفحات بسيارى از قرآن را فراگرفته است .
اشتراك دين اسلام ، با دين مسيح به حدّى است ، كه انسان به سختى علّت اين همه خصومت را ميان آنان در ادوار متمادى مىتواند ، درك كند ؟ و نمىداند ، سبب اين جنگها كه حقيقتا برادركشى است ، چه بوده است . و چرا قرنها را به خون آلوده كردند ؟
با اين شباهت شديد ، ميان اسلام و دين مسيح ، نبايد تصوّر كرد ، كه دين اسلام اصالت ندارد ، و مأخوذ از اديان ديگر است اصلا چنين نيست ، بلكه دينى ، اصيل است . از دينهاى ديگر مبنى بر يگانهپرستى ، كاملا ممتاز ، چنان كه روح نژاد سامى و فكر عربى و زبان آنان ، ممتاز است .
خواننده قرآن ، نبايد از تكرار پاره مطالب قرآن « 2 » ، يا از لحن فقهى آيات احكام ملول گردد ، چون غالبا آنها را مقارن با اصول و قواعد معقول ، به تعبيرات خوش و شگفتانگيز ، ملاحظه خواهد نمود « 3 » . و نيز اصول فلسفه روحانى ، را به زبان دينى خواهد يافت .
به غايت مليح و بديع و جالب مانند مرواريد « 4 » ، و مسائل دينى را چنان مشروح و مدلل ، كه حقا اينگونه بيان در عهد ظهور پيغمبر اسلام ، حيرتآور است . « 5 » روح پيغمبر ، در اين قطعات مانند ستارههاى قدر اول مىدرخشد ، و آن را سرمشق بلاغت شاعرانه مشرق ، بايد شمرد .
سپس مترجم از ارتباط ، مسلمانان و مسيحيان ، و
هامش
( 1 )Edouard Montet( 2 ) در ذيل كتاب دو مثال از كتب مقدسه خود كه در آن تكرار بسيار است نام برده است يكى زبور حضرت داود و ديگرى كتابى بنام « اقتدا به عيسى مسيح » .
( 3 ) از امثله كه حكم فقهى را به قاعده اجتماعى يا روانشناسى آميخته است « و لكم فى القصاص حياة » مىباشد و حكم قصاص را با اصل عقلى بيان فرموده و در حكم جهاد « لو لا دفع اللّه الناس بعضهم ببعض لهدّمت صوامع و بيع و صلوات و مساجد » مىباشد تا متديّن تصور نكند ترحم كردن به ستمگران اعانت بدين خدا و پسنديده او است و در حكم قربانى فرمود : « لن ينال اللّه لحومها و لا دمائها و لكن يناله التقوى منكم » الى غير ذلك .
( 4 ) فلسفه روحانى ضدّ مادى معتقد به وجود خدا و ملائكه و مجردات غيبى و قيامت و بقاى روح و امثال اين امور است .
( 5 ) چون در كتب انبياى سابقين اصول دينى مانند قرآن - - مشروح و مدلل نيست .