3 . خواصّ الآيات :
شرح و ترجمه « الدّر النظيم فى خواص القرآن العظيم » ، در يك جلد به زبان فارسى و به شيوهء كلامى ، شامل تفسير تمام قرآن به ترتيب سورهها بر منوال الدّر النظيم ابو السعادات يافعى تميمى ، است . اين كتاب در 1299 ه . ق ، در بمبئى ، به چاپ رسيده است .
4 . عنايات رضويّه :
اين تفسير پيرامون تفسير تعدادى از آيات مشكله مىباشد . و مؤلّف آن را در راه سفر به زيارت امام رضا ( ع ) ، گردآورى نموده است . ازاينرو اين اثر قرآنى را « عنايت رضويّه » ناميده است .
748 . لغات القرآن هريسى [ تأليف در 1332 ه . ق ]
مؤلّف آن ، مرحوم شيخ جعفر بن ابراهيم هريسى « 1 » تبريزى ، يكى از كاوشگران معارف قرآنى ، در قرن چهاردهم هجرى مىباشد . مرحوم حاج آقا بزرگ ، مىنويسد : « لغات القرآن ، در حلّ برخى از مشكلات آيات قرآن تأليف نامبرده مىباشد ، كه فراغت از تأليف آن ، در سال 1332 ه . ق ، رخ داده است و سرآغاز آن به اين ترتيب مىباشد :
« الحمد للّه الذى انزل القرآن هدى للناس . . . . »
وى مىافزايد ، من اين تفسير را پيش شيخ حسين بن شيخ مهدى بروجردى ، در نجف اشرف ، ديدهام . « 2 »
749 . الشّهاب المبين اردوبادى [ م 1333 ق ]
مؤلّف آن ، عالم جليل القدر شيخ ابو القاسم بن محمد تقى بن محمد قاسم اردوبادى ، يكى از اعيان تفسيرى قرن چهاردهم هجرى مىباشد . او والد معظّم رجالى نامور ، مرحوم شيخ محمد على اردوبادى تبريزى ، يكى از علما و مفسّرين عاليقدر در قرن چهاردهم هجرى مىباشد . اصل و نسب او از ديار اوردوباد از شهرهاى جمهورى آذربايجان كنونى ، است . كه در نزديكى مناطق شمالى كشور ما قرار گرفته است . او عالمى است ، فاضل ، فقيهى است ، اصولى و رجالى ، كه از اكابر فقهاى اثنىعشريه مىباشد . و در عصر خويش يكى از مراجع تقليد بوده است . و جمعى از ايشان پيروى و تقليد نمودهاند . او در معرفت رجال ، مهارتى به سزا داشته است . و همين رشته توسّط فرزند برومند و اديب او ، مرحوم اوردبادى نيز تعقيب و تداوم ، يافته است .
* آثار و تأليفات
او آثار متعدّدى دارد ، كه از آن ميان : « السّهام النافذة فى ردّ البابيّة - الشهاب المبين فى اعجاز القرآن المبين مىباشد . » « 3 »
750 . ترجمة القرآن تقوى [ م 1333 ق ]
مؤلف آن ، سيد محمد تقى بن سيد مير رضا حسينى قزوينى ، يكى از اعلام فقهى و تفسيرى در قرن
هامش
دائرةالمعارف سيّاح ، ج 3 ، ص 15 - 13 - دايرةالمعارف - - بزرگ اسلامى ، ج 1 ، ص 481 - دايرةالمعارف الإسلامية ، ج 2 ، ص 157 - علماى معاصرين مرحوم خيابانى ، ص 101 ؛ الذريعة ، ج 2 ، ص 38 - دائرةالمعارف تشيع ، ج 1 ، ص 131 و ج 4 ، ص 563 - معارف الرجال حرز الدّين ، ج 2 ، ص 215 - ريحانة الأدب ، ج 1 ، ص 551 - معجم الدراسات القرآنية ، ص 16 .
( 1 ) شهرستان هريس ، يكى از فرمانداريهاى منطقه اهر و ارسباران و قرهداغ مىباشد كه حدود 000 / 10 نفر جمعيت دارد . از آن منطقه عالمان ، شاعران و خوشنويسانى برخاستهاند كه يكى از شعراى نامى آن محلّ ، مرحوم هجرى مىباشد و ما در مفاخر آذربايجان تعدادى از آنان را آوردهايم .
( 2 ) الذريعة ، ج 18 ، ص 330 ، كد معرفى 326 .
( 3 ) ريحانة الادب ، ج 1 ، ص 204 - 205 ؛ علماى معاصرين مرحوم خيابانى .