* بيوگرافى اجمالى
مرحوم حاج ملا على كنى ، در سال 1220 ه . ق ، در روستاى كن ( دو فرسنگى شمال تهران ) در خانواده مرحوم ميرزا قربان على آملى ، پا به عرصهى حيات نهاد . و نياكان او از اهالى آمل ( مهد علم و دين ) بودهاند . وى پس از تحصيلات ابتدايى عازم نجف اشرف گرديد و از محاضر اساتيد بزرگوار آنوقت در آن حوزه مقدسه بهرهمند شد . كه از ميان آنان اسامى آيات بزرگوار : حاج سيد اسد اللّه اصفهانى ( م . 1290 ه . ق ) ، شيخ محمد حسن نجفى صاحب جواهر ( م .
1266 ه . ق ) ، سيد ابراهيم حائرى قزوينى ، صاحب ضوابط ( م . 1263 ه . ق ) ، شيخ حسن كاشف الغطاء صاحب انوار الفقاهه ( م . 1262 ه . ق ) ، و شريف العلماء مازندرانى ( م . 1245 ه . ق ) ، بيش از ديگران درخشش دارد . « 1 »
679 . تفسير صاحب اوثق الوسائل [ 1307 ه . ق ]
مؤلّف آن مرحوم حاج ميرزا موسى بن جعفر بن احمد بن لطفعلى بن محمد صادق تبريزى ، يكى از اعيان تفسيرى قرن چهاردهم هجرى مىباشد .
او كه شاگرد برجستهء آية اللّه العظمى حاج شيخ مرتضى انصارى ( متوفى 1281 ه . ق ) ، و مرحوم آية اللّه العظمى سيد حسين كوهكمرى ( متوفى 1299 ه . ق ) ، است ، گزارشى به زبان عربى بر كتاب استاد خود رسائل به نام « اوثق الوسائل » دارد ، كه در سال 1304 ه . ق ، در تبريز ، به صورت سنگى به قطع رحلى با خطّ مرحوم حاج زين العابدين ( بدون شماره صفحه ) به چاپ رسيده است .
تفسير او در حواشى قرآن آمده است . مرحوم صاحب ريحانه مىنويسد : « حاج ميرزا موسى تفسيرى هم دارد ، كه از تفسيرهاى عربى و فارسى جمعآورى و در سال 1330 ه . ق ، در حاشيهء قرآن چاپ شده است . و ديگر تأليف او « غاية المأمول » است . » « 2 »
صاحب الذريعة نيز تحت عنوان « تفسير الميرزا موسى » بن حاج ميرزا جعفر بن احمد تبريزى ، صاحب اوثق الوسائل ، كه در ج 2 ، ص 473 ، معرفى شده است ، مىنويسد : « تفسيرى را از تفاسير عربى و فارسى گردآورى نموده است ، كه در حاشيهء قرآن شريف در سال 1330 ه . ق ، چاپ شده است . » « 3 » در جلد دوم هم در مقام معرّفى بيشتر وى مىنويسد :
« اوثق الوسائل در شرح رسائل معروف به حاشيه ميرزا موسى آغاز آن « الحمد للّه العلى العالى » ، فراغت از آن 1295 ه . ق ، و چاپ آن 1313 ه . ق ، صورت گرفته است . او از شاگردان آية اللّه سيد حسين كوهكمرى بود . حاشيهاى نيز بر قوانين دارد كه پس از فوت او ، فرزند خواهرش ميرزا لطفعلى گردآورى نموده است . » « 4 » و در بخش ديگرى از الذريعة گويد : از ديگر آثار او « منتخب التفاسير » مىباشد . كه برخى از اجزاء آن ، همراه حواشى قرآن مجيد كه در سال 1330 ه . ق ، به چاپ رسيده است نقل شده است . « 5 »
680 . تعليقة تفسيرى صباحى قزوينى [ م 1307 ق ]
مؤلّف آن مولى احمد بن مصطفى بن علّامه مولى احمد بن مصطفى بن احمد يكى از اعيان تفسيرى
هامش
( 1 ) الذريعة ، ج 2 ، ص 499 ، تحت كد 1957 و جهت اطلاع بيشتر به مجله مشكات ، شماره 40 ، ص 112 - 87 مراجعه شود .
( 2 ) ريحانة الأدب ، ج 3 ، ص 353 .
( 3 ) الذريعة ، ج 4 ، ص 316 ، كد معرفى 1337 .
( 4 ) الذريعة ، ج 2 ، ص 473 ، كد معرفى 1846 .
( 5 ) الذريعة ، ج 22 ، ص 386 ، كد معرفى 7557 .