و تفسيرى بجا مانده است ، كه دو مورد از اين آثار تفسيرى معرّفى مىشود :
1 . تفسير سوره يوسف به نام « البضاعة المزجاة » موسوم گرديده است .
2 . « الشمعة فى احكام الجمعة » پيرامون نماز جمعه و تفسير سورهء آن .
و از ديگر آثار او « تكمله كتاب ينابيع الأنوار » از آثار والد ماجد خويش و ديگر « عمل العامل فى تحقيق بعض المسائل ( الكلام و نور الانوار فى اخذ الثار - اليواقيت و الدّرر فى اقسام التماثيل و الصور و . . . » مىباشد . او در زمان ناصر الدّين شاه به قصد عتبهبوسى آستان قدس رضوى ، به مشهد مشرّف گرديد . و مورد احترام دولت و ملّت ايران قرار گرفت . تا سرانجام در بيستم جمادى 1307 ه . ق ، دار فانى را وداع گفت . « 1 »
685 . تفسير اصفهانى [ م 1308 ه . ق ]
مرحوم حاج شيخ محمد حسين بن حاج شيخ محمد باقر بن علّامه شيخ محمد تقى اصفهانى ، يكى از اعيان فقهى و تفسيرى ، اوايل قرن چهاردهم هجرى مىباشد و تفسير سورهء فاتحه و بقره از تأليفات اوست .
او در سال 1266 ه . ق ، در اصفهان به دنيا آمد ، تحصيلات علمى خود را در حوزهء اصفهان ، و سپس در نجف به پايان برده است . و به كمالات عقلى و نقلى ، نائل شده است . آثارى از خود به يادگار گذاشته است ، كه يكى از آنها اين تفسير شريف مىباشد ، كه مشتمل بر تفسير سوره فاتحه و بخش اوّل سوره بقره مىباشد . اين تفسير كه در يك مجلّد رحلى قرار گرفته است . و در سال 1317 ه . ق ، به چاپ رسيده است . مشحون از تحقيقات و بررسىهاى اسلامى است . با تأسّف از اينكه از اواخر سوره بقره تجاوز نكرده است . او والد ماجد ، علامه شيخ محمد رضا نجفى ، مىباشد . مؤلّف محترم در آخر تفسير اين شعر را سروده است :
آنكه دائم ، هوس سوختن ما مىكرد * كاش مىآمد و از دور ، تماشا مىكرد « 2 »
برادرش عالم شهير مرحوم حاج آقا نور اللّه نجفى اصفهانى ، ( م . 1346 ه . ق ) ترجمه احوال او را نوشته است . اين تفسير همچنانكه گذشت ، از آغاز قرآن تا آيه 23 از سوره بقره مىباشد . كه در 333 صفحه در تهران ، به سال 1317 ه . ق ، به چاپ رسيده است . « 3 »
686 . تفسير سيّد عبد الكريم روضى [ م 1309 ه . ق ]
مؤلّف « تفسير القرآن الكريم » ، سيد عبد الكريم بن عبد اللّه ابو طالب الروضى ، يكى از علماء و مفسّرين زيدى يمن ، در اوايل قرن چهاردهم مىباشد . تفسير فوق كه در 4 مجلّد قرار گرفته است ، مطالب دو تفسير شرفى و كشّاف زمخشرى را گردآورى نموده ، و بين آن دو التيام داده است . اين تفسير در مؤلّفات زيديّه معرّفى گرديده است . « 4 »
687 . تفسير ملّا احمد يزدى [ م 1310 ه . ق ]
مؤلّف آن ، مرحوم ملّا احمد بن حسن يزدى مشهدى واعظ ، يكى از اعلام قرن چهاردهم هجرى مىباشد .
او كه صاحب آثار و تأليفاتى مانند : الباقيات الصالحات ، بحر الدّموع ، نواميس العجب ، در شرح زيارت رجبيّه ، شرح دعاى شجرة النبوّة ، مغناطيس
هامش
( 1 ) ريحانة الادب ، ج 3 ، ص 136 - 135 .
( 2 ) معجم التفاسير ، ص 229 .
( 3 ) تفسير و تفاسير جديد ، ص 174 .
( 4 ) مؤلفات الزيدية تأليف سيد احمد حسينى اشكورى ، ج 1 ، ص 309 ، كد معرّفى 881 .