مشرّف گرديد ، پس از سفر حج به عراق برگشت ، و چند سال در نجف مشغول ، تأليف و تصنيف و تدريس گرديد ، در سال 1288 ه . ق ، به تبريز رفت ، دوباره به زيارت امام رضا ( ع ) شتافت ، پس از آن به عراق برگشت ، و مجاور عتبات عاليات گرديد از تأليفات متعدّد او تفسير سوره حمد ، تفسير آيه
« إِنَّا عَرَضْنَا الْأَمانَةَ »
( سورهء احزاب ، آيهء 72 ) و حاشيه شوارق الإلهام مىباشد .
او داراى چند عنوان رسالهء قرآنى و تفسيرى مىباشد .
1 . تفسير سورة التوحيد و الحمد ( عرفانى - فلسفى ، تحت كد 2128 ، در فهرست كتابخانه آية اللّه مرعشى ، به خط مؤلّف معرّفى شده است . )
2 . تفسير آية الأمانة
« إِنَّا عَرَضْنَا الْأَمانَةَ عَلَى السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ »
( سورهء احزاب ، آيهء 72 ) .
3 . شواهد الآيات .
صاحب التراث العربى در مورد شواهد الآيات مىنويسد : كتاب فوق شرح آياتى است ، كه ابى هاشم نحوى ( م 762 ه . ق ) ، در مغنى اللّبيب با آنها استشهاد نموده است . پس در هر آيه قرائت ، لغت ، اعراب و برخى از اسباب نزول ، برحسب ترتيب مغنى شرح و تفسير نموده است .
آغاز آن : « الحمد للّه الّذى دل على ذاته بذاته و تنزّه عن مجانسة مخلوقاته الّذى شهدت على وحدانيّته شواهد آياته . . . اين نسخه تحت شماره 4663 ، معرّفى گرديده است .
* گفتار استاد شكورى
متتبّع نامور معاصر آقاى سيد احمد شكورى ، در كتاب التراث العربى تعدادى از رسالههاى تفسيرى نامبرده را به ترتيب زير نام مىبرد ، كه در كتابخانه آية اللّه مرعشى موجود مىباشد .
1 . تفسير آيه
« إِنَّ فِي خَلْقِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ »
( سورهء بقره ، آيهء 164 ) .
2 . تفسير آيه
« إِنَّا عَرَضْنَا الْأَمانَةَ عَلَى السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ »
( سورهء احزاب ، آيهء 72 ) .
3 . تفسير آيه فوق برحسب احاديث و روايات .
4 . تفسير آيه نور ، اين مورد از رسالههاى تفسيرى وى نسبتا مفصل و در دو بخش تأليف يافته است .
نخست به تفسير اجمالى آيه پرداخته است ، و در مرحله واپسين تفسير تفصيلى آن و در آغاز مقدّمهاى در مورد مثل و اينكه قرآن داراى ظاهر و باطنى است سخن به ميان آورده است .
5 . تفسير بسمله و نام آن « ايضاح ابداع حكمة الحكيم فى بيان « بسم اللّه الرحمن الرحيم » است و در كتابخانه آية اللّه مرعشى ، تحت كد 6862 ، معرّفى شده است ، بىآنكه از مؤلّف نامى به ميان آمده باشد .
در اين تفسير كوتاه و مختصر يكصد و پنجاه مسئله فقهى ، اصولى ، لغوى ، ادبى ، تحت هركدام از كلمات چهارگانه بسم اللّه الرّحمن الرّحيم آورده شده است ، مفسّر محترم در اثر حضور عالمى در محضر وزير ابو القاسم محمّد بن مظفر بن عبد الملك ، نگاشته است ، در واقع در مقام امتحان و آزمايش فضل و علم و تعجيز او اين تفسير را نوشته است . « 1 »
* وفات او
او در شب دوشنبه 27 ربيع الاول 1298 ه . ق ، درگذشت .
پسرش در تاريخ وفاتش سروده است :
هامش
( 1 ) تراجم الرجال ، ج 2 ، ص 211 ، كد معرّفى 1140 - الكرام البررة ، ج 1 ، ص 191 - التراث العربى ، ج 3 ، ص 450 و ج 6 ، ص 139 - فهرست نسخههاى خطى - التراث العربى ، ج 2 ، ص 69 - 68 ؛ التراث العربى ، ج 2 ، ص 76 و ج 2 ، ص 79 - فهرست نسخههاى خطى ، ج 17 ، تحت كد 6862 .