سيزدهم هجرى مىباشد .
تفسير او پيرامون سوره شريفه « الفاتحه » مىباشد ، وى در سرآغاز تفسير خود مىنويسد :
« الحمد للّه متقن الصنع و الإيجاد ، منزل الكتاب تبيانا للعباد . . . هذه رسالة فى بيان بعض ما فى سورة الفاتحة من الحكم و ما اشتملت عليها من النكت » .
مرحوم حاج آقا بزرگ تهرانى ، در جلد چهارم الذريعة ، پيرامون نسخهشناسى اين تفسير مىنويسند : « نسخهاى را كه از اواخر آن افتادگى داشت ، به خط شاگرد وى شيخ يحيى بن عبد العزيز بن محمد على ، در ضمن مجموعهاى در بين كتابهاى شيخ مشكور بن محمد جواد بن مشكور حولاوى نجفى ، مشاهده و رؤيت نمودم ، كه برخى از اجزاء آن را در سال 1234 ه . ق ، به رشته تحرير درآورده بود . » « 1 » آن شادروان ، در بخش ديگرى از همين جلد يكى ديگر از تأليفات او را به نام « تفضيل نبيّنا محمّد ( ص ) على جميع الأنبياء و المرسلين » ، نام مىبرد « كه جهت برخى از جويندگان يقين ، نگاشتهاند . اين كتاب نيز ، به خطّ شاگردش مرحوم شيخ يحيى بن عبد العزيز سالف الذكر مىباشد ، و فراغت از كتابت آن نيز ، در همان سال فوق ، رخ داده است . » « 2 »
* آثار و تأليفات
مرحوم قائينى نجفى ، نويسنده « معجم مؤلفى الشيعة » ، از ديگر آثار انبوه فقهى كلامى تفسيرى او ضمن اعلام اينكه وفات او پس از 1241 ه . ق ، رخ داده است ، از تعدادى از آثار او به اين ترتيب نام مىبرد : « اصول الدّين - تفضيل نبيّنا على جميع الأنبياء ( ص ) - تفسير سورة الفاتحة - جواب بعض الاشراف - الردّ على الصوفية - رسالة فى الاجماع السكوتى - الرسالة الصوميّة - جواب السيد جواد الشيرازى - جواب حسين طبسى - شرح اصول الكافى - رسالة فى الطهارة و الصلاة - اللوامع فى اصول الدينية - مختصر الشوارق الحسينية - مزيل المين - منجّزات المريض - رسالة فى نفع الصلوات - هدى العقول و . . . » نام مىبرد ، كه به ترتيب در مجلّدات : الذريعة ، معرّفى شدهاند . از اين رشته از تأليفات او استفاده مىشود ، كه تخصّص آن مرحوم ، در رشته فقه و كلام بوده است . « 3 »
527 . تفسير ورنوسفادرانى [ زنده در 1241 ق ]
مؤلّف آن ، مولى محمد حسن بن محمد كاظم ورنوسفادرانى « 4 » اصفهانى ، يكى از اعيان تفسيرى قرن سيزدهم هجرى مىباشد .
* روش تفسيرى
اين تفسير ، در يك مجلد به زبان عربى و شيوهء ادبى ، شامل بخشى از قرآن كريم است . مؤلّف محترم در مقدمه خويش تصريح دارد ، كه غرض از تأليف اين كتاب تفسير كلمات غريب قرآن كريم و بيان و شرح مشكلات آيات متشابهات و اختلاف قرائات آن و وضعيّت هر آيه ، سپس عدد آيات و حروف هر سوره از آغاز تا پايان قرآن مىباشد . و سال فراغت از تأليف آن 1241 ه . ق ، مىباشد .
* آغاز آن
« الحمد للّه الذي شرفنا بتحرير القرآن الكريم ، و منّ علينا
هامش
رجالى و فقهى عبارت از شيخ ابراهيم و عبد العلى قطيفى و برخى ديگر از برخاستگان از آن ديار مىباشد ( ريحانة الأدب ، ج 4 ، ص 480 ) .
( 1 ) الذريعة ج 4 ، ص 340 ، كد معرفى 1484 .
( 2 ) الذريعة ج 4 ، ص 360 ، كد معرفى 1572 .
( 3 ) معجم المؤلفى الشيعة ، ص 321 .
( 4 ) سفادران يكى از توابع سدهى اصفهان مىباشد .