اجساد حيوانى باشد ، اعمّ از انسان و غيره و نحل معروف است ، كه زنبور مىباشد ، ولى در تفسير باطنى ، عبارت از آل محمد ( ع ) ، مىباشند ، و در تفسير تأويلى نفوس علما و دانشمندان هستند ، و در ظاهر مقصود از آن نفوسى است ، كه قدرت انتحال و بهرهبرى دارند ، و آن داشتن انتخاب و اختيار است ، كه مىتواند زيباها را برگزيند آنچنانكه خداوند متعال فرموده است : « آنان كه گفتار را مىشنوند ، و از بهترين آنها پيروى و تبعيّت مىنمايند » ، به قرينه قول پروردگار كه مىفرمايد :
« أَوْحى رَبُّكَ إِلَى النَّحْلِ »
« خداوند به زنبور عسل وحى و الهام نمود . »
همان گونه كه ملاحظه مىفرماييد ، اين نوع تفسير ، نوعى تأويل و برخوردارى از مفاهيم آيات است ، نه ظواهر آنها .
[ تصوير ]
* تفاسير متعدد
در فهرست كتابخانهها تفاسير متعدّدى از سورههاى مباركه به نام ايشان ثبت شده است ، از آن ميان :
1 . تفسير آيه شريفه
« إِيَّاكَ نَعْبُدُ وَ إِيَّاكَ نَسْتَعِينُ »
( سورهء فاتحه ، آيهء 5 ) .
2 . تفسير سوره
« هَلْ أَتى عَلَى الْإِنْسانِ حِينٌ مِنَ الدَّهْرِ »
( سورهء الانسان ، آيهء 1 ) .
3 . تفسير آيه « و البحر يمدّه . . . . »
4 . تفسير سوره « اخلاص » .
5 . رسم القرآن الكريم پيرامون علوم قرآن در ارتباط با رسم الفاظ آن ( التراث العربى ج 3 ، ص 119 و 181 ) .
6 . تفسير سوره « توحيد » . همانطوركه مذكور شد ، تمام فعاليّتهاى قرآنى او در دو مجلد به نام « مجمع التفاسير » ، گردآورى شده است ، كه امر طالبان و علاقهمندان را آسان ساخته است .
* آثار و تأليفات
از مرحوم شيخ احمد احسائى ، آثار و تأليفات متعدّدى بجاى مانده است ، كه اسامى برخى از آنها به اين ترتيب مىباشد :
1 . شرح زيارت جامعه منقول از امام هادى ( ع ) ، اين شرح يكى از مفصّلترين شروح اين زيارت جامعه مىباشد ، كه در 453 صفحه بزرگ به قطع رحلى به چاپ رسيده است .
2 . العصمة و الرجعة ، در مورد عصمت ائمّه اطهار ( ع ) ، از ديدگاه اخبار و احاديث مىباشد اين كتاب كه به نام محمد على ميرزا قاجار ، نوشته شده است . « 1 » او پسرى بنام شيخ على نقى احسائى دارد ، و در كتابى در علم خدا و در دفاع از اهداف پدر خود ، به نگارش درآورده است ، كه در 1238 ه . ق ، آن را به پايان برده است ، اين كتاب در كتابخانه آيتاللّه مرعشى نجفى موجود مىباشد . « 2 »
* وفات او
در تاريخ وفات او گفتهاند : « فزت بالفردوس فوزا -
هامش
( 1 ) فهرست نسخههاى خطى كتابخانه آيتاللّه مرعشى ، ج 5 ، ص 223 .
( 2 ) فهرست نسخههاى خطى آيتاللّه مرعشى ، ج 5 ، ص 204 .