علّامه امينى صاحب شهداء الفضيلة در حقّ او نقل مىكند : « او از علماى خواصّ و از فضلاى محقّق و حديثدان زبردست و از رجال بزرگ در زمان خود بود . »
آثار و تأليفات متعددى از وى بجا مانده است :
1 . مفاتيح الغيب و التبيان فى تفسير القرآن ، 2 . الرواشح السبحانيّة در شرح كفايهء خراسانى ( 5 ج ) ، 3 . السوانح النظرية فى شرح البداية الحريّة ( 2 ج ) ، 4 . المنسك الصغير ، 5 . الأنوار الوضيئة فى شرح الأحكام الرضوية . در شرح شرايع الدّين . « 1 »
خاندان آل عصفور از خاندانهاى علم و فضيلت شيعه ، در منطقهء خوزستان مىباشند ، آنان اصولا از عربستان هستند ، و به قطيف آمدهاند ، و برخى به ايران نوع فقهاء و علماء شيعه ، در آن ديار از اين خاندان مىباشند ، تفصيل اين خاندان را مىتوان در شهداء الفضيله علّامه امينى ، مطالعه نمود . « 2 »
* وفات او
وفات او آنچنانكه در انوار البدرين آمده است ، در سال 1216 ه . ق ، مىباشد . « 3 »
508 . تفسير اسرار القرآن دماوندى [ زنده در 1216 ه . ق ]
مؤلّف « تفسير اسرار القرآن » ، مفسّر عالىقدر محمد بن محمد صالح بن نصر اللّه روحافزايى دماوندى ، معروف به « عبرت » كه يكى از اعلام تفسيرى قرن سيزدهم هجرى مىباشد .
مؤلّف محترم تراجم الرجال ، بىآنكه به تاريخ دقيق وفات او اشارتى داشته باشد در مقام معرّفى ايشان مىنويسد :
« فقيه جامع ، متتبّع فاضل ، اديب شاعر ، متمايل به عرفان و نويسنده پركار داراى بيش از 80 عنوان تأليف و اثر مىباشد ، كه همه را تحت دو عنوان « اسرار القرآن و سبع المثانى » مندرج ساختهاند او يكى از اعلام قرن سيزدهم هجرى مىباشد . از آثار ايشان « التوشيحات ، جنگنامه در جهاد نفس ، آئينه خانه ، هفت اقليم ، سهو القلم ، خط استوا شرح معالم الاصول ، ( فراغت از تأليف 1216 ه . ق ) ، شرح الوافيه ، المفاتح فى شرح المفاتيح و صلاة الجمعة ، ( فراغت از تأليف 1216 ه . ق ) و تفسير اهل البيت ( ع ) » نيز اوست كه مجلد دهم او را در سال 1196 ه . ق به پايان برده است . « 4 »
نويسنده محترم ، تراجم الرجال رساله صلاة الجمعة را كه مورّخ به سال 1216 ه . ق مىباشد ، آخرين تأليف او ذكر نموده است . استنباط مىگردد ، كه پس از آن تأليف ديگرى نداشته باشد ، ازاينرو تاريخ فوق را به عنوان تاريخ آخر حيات او ذكر نمودهايم .
* محل نگهدارى
اين تفسير در كتابخانه مسجد اعظم قم تحت شماره 2291 ، نگهدارى مىشود .
509 . تفسير شهرستانى [ م 1216 ه . ق ]
مؤلّف عاليقدر آن ، سيد ميرزا مهدى شهرستانى ، فرزند سيّد ميرزا ابو القاسم موسوى شهرستانى حائرى ، يكى از اعيان تفسيرى قرن سيزدهم هجرى مىباشد .
هامش
( 1 ) شهيدان راه فضيلت علامه امينى ص 459 - 458 .
( 2 ) منبع فوق در صفحات يادشده .
( 3 ) الذريعة ، ج 1 ، ص 305 ، كد معرفى 5199 .
( 4 ) تراجم الرجال ج 2 ، ص 559 ، كد معرفى 1040 - كتابنامه بزرگ ج 1 ، ص 347 به نقل از فهرست نسخههاى خطى كتابخانه مسجد اعظم قم ص 20 - فهرست نسخههاى خطى منزوى ج 1 ، ص 833 .