* ديگر آثار و تأليفات
او هم همانند مرحوم فيض كاشانى ، داراى قلم سيّال و روان بوده است . آثار متعدّد تأليفى از خود به يادگار گذاشته است ، كه نوعا در زمينهء اخبار و احاديث اهل بيت عصمت ( ع ) ، مىباشد كه اسامى برخى از آنها به اين ترتيب مىباشد : نضد الإيضاح ، زبور الهى فى الأدعية ، معادن الحكمة في مكاتيب الأئمّة ، ( در 2 جلد چاپ جامعهء مدرّسين قم تحت شماره 432 ) ، منتخب التّصانيف ، روح الأرواح و حياة الأشباح ( در ادعيه ) ، النّخبة ( در فقه ) ، ادب الدّعاء ، في فضيلة الدّعاء ، النّوادر و . . . .
تفصيل تأليفات و آثار او كه بيش از 72 عنوان مىباشد ، در پيشگفتار معادن الحكمة ، به قلم فقيه علم و ادب ، مرحوم آية اللّه مرعشى ، آمده است . طالبين تفصيل به آن كتاب مراجعه فرمايند .
او خطّ زيبا داشته است ، و بسيارى از مسودّات ، به دست خود اوست . « 1 »
* چاپ و استخراج جديد المعين
خوشبختانه تفسير فشردهء المعين ، تأليف مولى نور الدّين ملّا محمّد بن مرتضى كاشانى ، اخيرا با تصحيح و تنقيح محقّق محترم ، آقاى حسين درگاهى ، تحت اشراف آقاى حاج سيّد محمود مرعشى ، در سرى انتشارات كتابخانهء مرعشى ( ره ) ، در سه مجلّد زيبا و نفيس ، در 1760 صفحه ، چاپ و انتشار يافته است . شرح حال و توضيحات مفسّر و معرّفى كامل و مستوفى در پيشگفتار آن آمده است ، كه ما را بىنياز از نقل و بازگويى آنها مىنمايد .
مصحّح محترم از روى نسخههايى ، به ويژه نسخهء محمّد تقى سمنانى كه در سال 1282 ، به تحرير آن اقدام شده است ، اين تفسير را تصحيح نموده است .
مؤلّف محترم ، در آغاز كتاب از اهميّت قرآن و توصيههاى مربوط به تمسّك به آن را به ميان آورده است ، و روش تفسيرى خود را كه همان ابتناء بر مأثور و منقول از اهل بيت اطهار ( ع ) ، مىباشد ، بيان مىدارد . او نخست آيات را مىآورد ، و آنگاه به صورت اختصار و موجز شرح و تفصيل مىدهد . « 2 »
* گفتار خود مؤلّف
خود مؤلّف در پيشگفتار خويش ، هدف از تأليف تفسير را اين گونه شرح مىدهد :
« تفسير صافى مرحوم فيض ، مشتمل بر بسط و اطناب بود ، كه ضبط و حفظ آن بر خواننده مشكل مىآفريد . به خاطرم رسيد ، از آن كتاب ، تفسيرى را برگزينم كه كمك و معين آن ، در فهم آيات بوده باشد ، و در اكثر مسائل مهمّ ، وافى به مقصود شود .
من در اين تفسير ، آنچه از طريق اهل بيت ( ع ) وارد شده است ، ذكر مىكنم ، و از سخنان مفسّران ، قولى را كه استوار و محكم باشد ، مىآورم . پس خداوند متعال به اين كار توفيق داد ، و نام آن را « معين تالى » برگزيدم ، و آن را منتخب و برگزيدهء خود در تلاوت قرار دادم . و شكر خدا را است ، كه تعداد سطرهاى آن به دوازده هزار سطر ، بالغ مىگردد . »
او علاوه بر تفاسير دوگانهء فوق ، كار قرآنى ديگرى نيز دارد ، و آن تعليقه بر تفسير صافى فيض كاشانى ، مىباشد . « 3 »
هامش
( 1 ) الذّريعة ج 17 ، ص 279 و 280 .
( 2 ) الذّريعة ، ج 21 ، ص 283 و 284 ، كد معرّفى 5086 ، هدية ذوى الفضل و النّهى بترجمة المولى محمّد علم الهدى بقلم آية اللّه العظمى مرعشى ، فوائد رضويّة ، ص 634 ، روضات الجنّات ، ج 6 ، ص 79 .
( 3 ) هدية ذوى الفضل و النّهى بترجمة المولى محمّد علم الهدى بقلم آية اللّه العظمى مرعشى در پيشگفتار معادن الحكمة ، چاپ جامعهء مدرّسين ، 1407 ، ضمنا شرح حال او در : رياض العلماء - روضات الجنّات - أمل الآمل - اعيان الشّيعة ، ريحانة الأدب ، الكنى و الألقاب ، تواريخ بلدة