از پدرش خرداد روايت مىكند . » « 1 »
صاحب جامع الرواة او را در باب ميم بعده الحاء آورده است و گويد : او از اصحاب امام رضا ( ع ) است و ابن غضائرى گفته است از موالى حرير بن عبد اللّه مىباشد حديثش معروف و مورد انكار قرار مىگيرد اغلب از ضعيفان نقل حديث مىكند و به مراسيل اعتماد و تكيه دارد و نجاشى هم او را تضعيف نموده است ولى اعتماد من به گفتار شيخ طوسى است كه او را تعديل نموده است كشّى گفته است نصر بن صباح ، برقى را ملاقات ننموده است . . .
او كتاب « النوادر » دارد احمد بن محمّد بن عيسى و پسرش احمد بن احمد بن ابى عبد اللّه از او روايت كردهاند و ثقه است . » « 2 »
صاحب معجم رجال الحديث مىفرمايد : « او گاهى از اصحاب امام رضا ( ع ) و گاهى از اصحاب امام جواد ( ع ) شمرده شده است چون عصر هر دو را درك كرده است و برقى او را از اصحاب امام موسى بن جعفر و امام رضا و امام جواد ( عليهم السلام ) نيز شمرده است » « 3 » بدينترتيب ايّام حيات و زندگى او حدود 230 تا 240 ه مىباشد .
73 . تفسير احمد بن محمّد اشعرى [ ت : حدود 230 ]
مؤلّف آن ابو جعفر احمد بن محمّد بن عيسى اشعرى قمى است ، كه به شرف لقاء امام رضا ( ع ) و امام جواد ( ع ) رسيده است و از آن دو بزرگوار روايت كرده است .
نجاشى شرح حال او را ذكر كرده است و با سه واسطه از او روايت مىنمايد و گويد : شرح حال او در بخش « النّوادر » ، خواهد آمد . » « 4 »
در بخش « النوادر » ، مىفرمايد : احمد بن محمّد بن عيسى بن عبد اللّه بن سعد اشعرى شيخ اشاعره قم ، شيخ طوسى او را از اصحاب امام رضا و امام جواد عليهما السلام شمرده است در الفهرست آورده است او رئيس اهل قم مىباشد ، كه به ملاقات سلطان رسيد او از فرزندان اشعرى است كه قم را براى عمر فتح نمود . » « 5 »
نجاشى گويد : « ابو جعفر احمد بن محمّد بن عيسى بن عبد اللّه بن سعد اشعرى مكنّى به ابو جعفر جدّ او سعد بن مالك بن أحوص از نخستين كسانى است كه در قم سكونت ورزيد و سائب بن مالك به حضور پيامبر خدا ( ص ) شتافت او سپس به كوفه مهاجرت كرد و در آنجا اقامت گزيد روايت شده است در جنگ حنين پيامبر خدا جهت ابو عامر اشعرى دعا كرد و عرض كرد خدايا او را در روز قيامت از بزرگان يا در جايگاه بزرگان قرار بده ! »
ابو جعفر ، بزرگ قمّىها و اعتبار و آبروى آنان محسوب مىگشت او به محضر امام هادى و امام حسن عسكرى ( ع ) نيز رسيده است و كتابهائى دارد كه از آنها است : « التّوحيد ، كتاب فضل النّبى ( ص ) ، كتاب المتعه ، كتاب النّوادر ( كه غير مبوّب بود و داود بن كوره آن را مبوّب ساخت ) كتاب الأظلّة ، كتاب المسوخ ، فضائل العرب و ابن نوح گويد :
پيش دبيلى كتاب حجّ و كتاب الناسخ و المنسوخ او را ديدم . » « 6 »
صاحب معجم رجال الحديث او را تحت عنوان احمد بن محمّد بن عيسى اشعرى القمى آورده است و گويد : « او ثقه است و شيخ طوسى ( ره ) او را در رجال خود آورده است يكبار در رديف اصحاب
هامش
( 1 ) رجال نجاشى ص 335 ، رقم 898 .
( 2 ) جامع الرواة اردبيلى ج 2 .
( 3 ) معجم رجال الحديث 169 ، ص 64 ، رقم 10688 .
( 4 ) الذريعة ج 24 ، ص 10 .
( 5 ) الذريعة ج 24 ، ص 322 .
( 6 ) رجال نجاشى ص 81 - 83 رقم معرفى 198 .