مىآورد . آيا خداوند بندگان مذكّر خود را نيز به ترويج درمىآورد درحالىكه قومى را در اثر چنين عملى مورد عقاب و عتاب قرار داده است ؟
پاسخ امام ( ع ) چنين بود خداوند اطاعتكنندگان از مردان را با حور العين ازدواجشان را فراهم مىسازد ، و اطاعتكنندگان از زنان را با اطاعتكنندگان از مردان وصلت و تزوجى را فراهم مىآورد ، و پناه بر خدا از آنچه هواى دل تو در آرزوى آنست .
2 . علم كتاب يعنى چه ؟
سؤال دوم آنست كه مقصود پروردگار از آيه شريفه
قالَ الَّذِي عِنْدَهُ عِلْمٌ مِنَ الْكِتابِ أَنَا آتِيكَ بِهِ ، قَبْلَ أَنْ يَرْتَدَّ إِلَيْكَ طَرْفُكَ
. « 1 »
« فردى كه علمى از كتاب خدا پيش او بود ، به سليمان عرض كرد من آن را پيش از آنكه تو چشم به همزنى ، پيش تو مىآورم » .
سؤال اينست آيا پيامبر خدا ، نيازمند علم و دانش آصف بن برخيا بود ؟
پاسخ امام ( ع ) چنين بود آنكه علمى از كتاب پيش او بود ، آصف بن برخيا بود و سليمان عاجز و ناتوان از علم و معرفت او نبود بلكه اين علم و دانش ، از علم و دانش سليمان سرچشمه مىگرفت ، كه آن را پيش آصف به وديعت نهاده بود و مىخواست به امّت و پيروان خود از انس و جنّ بشناساند كه او حجّت خدا ، پس از سليمان است ، تا در امامت و پيشوائى او ، اختلاف ننمايند ، آنچنانكه سليمان در ايّام حيات داود شناسائى و معرّفى شده بود ، و اين امر بهعنوان تأكيد حجّت خدا بر مردم بود .
3 . سجدهء يعقوب ( ع ) :
سؤال سوم آنست كه خداوند متعال در سوره يوسف مىفرمايد :
وَ رَفَعَ أَبَوَيْهِ عَلَى الْعَرْشِ ، وَ خَرُّوا لَهُ سُجَّداً
. « 2 » پدر و مادر خود را روى تخت بالا برد ، آنان بهصورت سجدهكنندگان درآمدند ، آيا يعقوب و فرزندانش به يوسف سجده نمودند در صورتى كه آنان انبياء و پيامبران الهى بودند ؟
پاسخ امام : سجود يعقوب و فرزندانش به يوسف نبود ، آنچنانكه سجود فرشتگان به خود آدم ( ع ) نبود ، بلكه سجود آنان ، بهعنوان اطاعت از امر خدا و براى تحيّت و درود به آدم ( ع ) بود سجود يعقوب و فرزندانش جهت سجدهء شكر بهعنوان اجتماع و به هم رسيدن بود پس از آنكه اجتماع آنان به جدائى و افتراق مبدّل گشته بود آيا نمىبينى كه يوسف در مقام شكر و سپاس خود مىگويد :
رَبِّ قَدْ آتَيْتَنِي مِنَ الْمُلْكِ ، وَ عَلَّمْتَنِي مِنْ تَأْوِيلِ الْأَحادِيثِ
. « 3 »
4 . پرسش از كتابخوانان يعنى چه ؟
سؤال چهارم در مورد پيامبر اسلام ( ص ) و ترديد او است جايى كه خداوند مىفرمايد :
فَإِنْ كُنْتَ فِي شَكٍّ مِمَّا أَنْزَلْنا إِلَيْكَ فَسْئَلِ الَّذِينَ يَقْرَؤُنَ الْكِتابَ مِنْ قَبْلِكَ
. مقصود از مخاطب آيه كيست ؟ « 4 » اگر مخاطب آيه ، خود رسول خدا بوده باشد ، آيا او در مورد نزول قرآن شكّ و ترديدى داشت ؟ و اگر جز رسول خدا ( ص ) فرد ديگرى باشد پس در اين هنگام آيا قرآن بر غير رسول خدا ( ص ) نازل گرديده است ؟
پاسخ : مخاطب در اين آيه ، خود رسول خدا ( ص ) است ، و او كوچكترين شكّ و ترديدى در مورد نزول قرآن نداشت ، ولى جاهلان و نادانان مىگفتند : چرا خداوند پيامبرى از فرشتگان را فرونفرستاده است ؟ و اگر انسانى را بهعنوان پيامبر
هامش
( 1 ) سورهء نمل آيه 40 .
( 2 ) سورهء يوسف آيه 100 .
( 3 ) سورهء يوسف آيه 101 .
( 4 ) سورهء يونس آيه 94 .