امام على النّقى الهادى ( ع ) و تفسير
امام هادى ( ع ) ، دهمين پيشواى معصوم از تبار پاك رسالت و طهارت ، وارث پدر عاليقدر خود در مقام امامت و هدايت مردم بود و هنوز هشت سال از زندگى او نگذشته بود كه پدر عاليقدر خود را از دست داد و مجموع عمر او در حدود چهل سال بوده است .
از اين بزرگوار در تفسير آيات نورانى قرآن مجيد ، مطالب فراوانى نقل شده است كه در لابهلاى كتابهاى حديثى ، سيره و تفسير آمده است ، ما به عنوان ارائه نمونههايى از كلمات تفسيرى آن بزرگوار ، چند موردى را بازگو مىنمائيم و تفصيل آن را به كتابها و منابع يادشده إرجاع مىدهيم :
1 . تعيين مصداق كثير :
سبط بن جوزى صاحب تذكره خواصّ الأمة مىگويد :
« يحيى بن هرثمه ( فرمانده عمليّات نظامى ) گويد :
چند روز پس از انتقال امام هادى ( ع ) به سامرّاء ، متوكّل مريض شد و در حال مرض نذر كرد ، اگر از آن مرض شفا پيدا نمايد دراهم كثيره تصدّق خواهد نمود . او پس از چند روزى شفا يافت ، و از فقهاء شهر پرسيد كه وى چه مقدار بايد تصدّق خواهد نمود ، تا وفا به نذر خويش كرده باشد ؟ و با چه مبلغى نذر او اداء مىگردد ؟
هيچكدام از فقهاء شهر ، پاسخ قاطعى ندادند ، تا مبلغ آن را معيّن نمايند متوكّل ، فردى را به حضور امام هادى ( ع ) روانه ساخت تا مسئله را مطرح سازد امام ( ع ) پاسخ دادند : « اگر هشتاد و سه درهم ، تصدّق نمايد وفاء به نذر خويش نموده است » .
هنگامى كه از علّت اين حكم پرسيده شد ، امام ( ع ) در پاسخ به آيهء قرآن استناد فرمودند ، جايى كه خداوند متعال ، تأييدات خود را در جنگهاى اسلامى نسبت به پيامبر ( ص ) و مؤمنان صدر اسلام ، با وصف « كثير » توصيف مىكند و مىفرمايد :
لَقَدْ نَصَرَكُمُ اللَّهُ فِي مَواطِنَ كَثِيرَةٍ وَ يَوْمَ حُنَيْنٍ
. « 1 » ( خداوند در جنگ حنين و در موارد فراوانى به شما يارى و نصرت رساند ) و از آنجائى كه ، معلوم شده است ، جنگها و غزوات صدر اسلام ، بيش از 83 مورد نبوده است ؛ چون آن بزرگوار 27 بار غزوه ( جنگهائى كه خود آن حضرت فرماندهى عمليّات را برعهده
هامش
( 1 ) سورهء توبه آيه 25 .