جاهلى پيش از اسلام ، تنها به برادر همخون و هم قبيلهاش كمك مىكرد خواه ظالم باشد يا مظلوم ، به اين ترتيب در محيط وحشتزاى عربستان هر عربى يا خونى بود يا خونخواه . در چنين شرائط ، قرآن مجيد قتل نفس يك انسان را همچون قتل انسانيت و محو عموم انسانها اعلام نمود به اين ترتيب عامل حفظ و مصونيت نفوس گرديد . اعراب ، پيش از اسلام از تشتّت و پراكندگى شديد برخوردار بودند بهنحوىكه تا ظهور اسلام نتوانستند حد اقل يك نوع وحدت ملى و حكومتى را تشكيل دهند ولى آنان به بركت اسلام ، « امت واحده » گرديدند كه تنها در برابر « اللّه » كرنش و تواضع داشتند .
ادب عربى از قرآن الهام و تأثير پذيرفت و از صورت يكزبان قومى و محلى در گوشهاى مهجور از جهان ، به موقعيّت يكزبان زندهء جهانى و عمومى نايل گرديد و با مشاركت همهء اسلاميان توسعه و گسترش كمنظير ، پيدا نمود به حدى كه امروز نمىتوان اسامى فارغ التحصيلان و تربيتيافتگان آن اعمّ از اديب ، شاعر ، عالم ، مورخ ، فيلسوف ، مفسّر ، محقّق را در چندين مجلد به شمار و احصاء درآورد و اينهمه از بركت قرآن و نورافكنىهاى آن نوع تفاسير و تعاليم ارزندهء پيامبر عاليقدر اسلام ( ص ) بود . قرآن و اشعهء وجودى آن تفاسير و تعاليم ارزنده پيامبر عاليقدر اسلام ( ص ) بود .
* ميراث رسالت
پيامبر بزرگوار اسلام دو ميراث ارزشمند از خود به يادگار گذاشت كه هر دو باهم هستند و از همديگر جدا نمىشوند تا روز قيامت ، 1 . قرآن مجيد ( ثقل اكبر ) 2 . عترت و خاندان رسالت ( ثقل اصغر ) اين دو امانت بزرگ ، راز بقاى اسلام و سرّ گسترش و توسعه احكام الهى مىباشند على ( ع ) نخستين گسترشدهنده سنّت و شريعت پيامبر خدا بر روى زمين هستند و امام صادق ( ع ) نوهء بزرگوار مقام رسالت فرمودهاند : « ماين شىء الّا و فيه كتاب او سنّة . » « 1 »
هامش
( 1 ) اصول كافى ، ج 1 ، ص 48 .