عنوان اشتقاق اسماء و صفات خداوند و بيان معانى آنها آورده است و در آن ، 26 كلمه را شرح داده است .
كلماتى از قبيل رحمن ، رحيم ، غفور ، ودود و . . .
سپس باب ديگرى را زير عنوان شرح كلماتى كه فراوان در قرآن آمده است ، و ضمن آن چهار كلمه را از قبيل جن و ملائكه و ابليس را شرح داده است .
پس از آن به شرح كلمات سورههاى قرآن به ترتيب مصحف معروف ، پرداخته و در تأويل كلمه ، بهترين اقوال ، در زبان عرب و نزديكترين آنها را به موضوع آيهاى كه آن را تفسير مىكند ، برگزيده است . ابن قتيبه از رأى مفسّران و لغويان بزرگ خارج نشده و توضيحات مختصر و مفيدى را ، در مورد كلمات قرآن داده است و از مطالب زايده پرهيز نموده است .
آقاى احمد صقر ، اين كتاب را مورد تحقيق قرار داده است ، و ضمن بر طرف نمودن اشتباهات آن ، مشخّصات آياتى كه به عنوان شاهد ، در متن ذكر گرديده است در پاورقى آورده و ابيات آن را با ذكر منابع شرح داده است . مترجم ، آن را به فارسى برگردانده و سعى نموده براى الفاظ قرآن ، معانى مناسب فارسى ذكر كند و نيز معانى الفاظ قرآن را در دو تفسير بزرگ شيعه ، مورد تحقيق قرار داده و معانى را كه ابن قتيبه ذكر ننموده و يا با نظر وى مخالف بوده ، استخراج كرده و در بخش تحقيق ، آورده است . « 1 »
1267 . ترجمهء آيتى [ چ 1411 ه . ق ]
مترجم آن ، دانشمند گرامى ، آقاى عبد المحمد آيتى ، يكى از كاوشگران معارف قرآنى در قرن پانزدهم هجرى مىباشد .
چاپ اول اين ترجمه در سال 1367 شمسى ، و چاپ چهارم آن در سال 1374 ، منتشر شده است .
ترجمهء آيات در صفحات روبروى متن قرآن در سمت چپ آمده است . ويرايش اين ترجمهء را آقاى موسى اسوار ، به عهده داشته است و در صورت نياز به شرح و توضيح بيشتر از پاورقى نيز ، استفاده شده است . اين ترجمه ، يكى از بهترين و روانترين ترجمههاى قرآن در زمان حاضر مىباشد و مورد توجّه بسيارى از خواصّ و قرآنپژوهان قرار گرفته است . ترجمهء فوق از سوى انتشارات سروش ، در 606 صفحهء وزيرى ، به خط حبيب اللّه فضائلى ، انتشار يافته است .
1268 . ترجمهء جلال الدّين فارسى [ چ 1411 ه . ق ]
مترجم محترم آن ، فاضل نامى ، آقاى جلال الدّين فارسى ، يكى از كاوشگران معارف اسلامى و قرآنى ، در قرن چهاردهم و اوايل قرن پانزدهم هجرى مىباشد . ترجمهء فوق ، كه ترجمه به معنا است ، در صفحات روبروى مصحف شريف آمده است .
مترجم محترم ، در مقدّمه ، تاريخچهى كوتاه از اين ترجمه را به همراه قواعد لازم براى ترجمه آورده و موارد توضيحى را در داخل پرانتز قرار داده است .
چاپ اول اين ترجمه در سال فوق ، توسّط انتشارات انجام كتاب تهران ، در 1209 صفحهء رحلى ، به خطّ عثمان طه ، خطّاط معروف سورى ، چاپ و انتشار يافته است .
از جلال الدّين فارسى ، كتابهاى ديگرى نيز پيرامون مسائل انقلاب و تاريخ اسلام به چاپ رسيده است .
1269 . ترجمهء امامى [ چ 1411 ه . ق ]
مترجم آن ، دانشمند محترم ، آقاى دكتر ابو القاسم امامى ، يكى از كاوشگران معارف قرآنى در قرن چهاردهم و پانزدهم هجرى مىباشد . ترتيب ترجمهء او به اين ترتيب است ، كه متن مصحف شريف در دو صفحهء روبروى هم به طرف داخل كتاب ، و
هامش
( 1 ) پيام قرآن ، شماره 4 ، ص 75 .