بزرگوار فيض كاشانى مىباشد . « 1 »
1217 . ترجمهء تأويل الآيات الباهرة مسجد شاهى اصفهانى [ م 1332 ه . ق ]
مؤلّف آن ، محمد تقى بن محمد باقر مسجد شاهى اصفهانى ، يكى از اعلام قرآن در قرن چهاردهم هجرى مىباشد .
نام كامل اين كتاب ، « ترجمه تأويل الآيات الباهرة فى فضل العترة الطاهرة ( ع ) » مىباشد . اين كتاب به سال 1291 ، به وسيلهء طبع سنگى ، به چاپ رسيده است . « 2 »
1218 . ترجمهء قزوينى [ م 1333 ه . ق ]
مترجم آن ، سيّد محمد تقى آقا بن سيّد مير رضى بن محمد تقى بن مؤمن حسينى قزوينى ، يكى از اعيان تفسيرى و قرآنى در قرن چهاردهم هجرى مىباشد .
او كه بنا به نقل مرحوم حاج آقا بزرگ تهرانى ، داراى كرامات و مقامات معنوى بلندى بود ، صاحب كتاب ترجمهء « الاستنطاق » ، مىباشد . « 3 »
ترجمهء او از قرآن به زبان فارسى و بسيار شيرين و لطيف مىباشد ، كه در سال فوق انجام پذيرفته است . « 4 »
1219 . ترجمهء ممتاز الأفاضل [ م 1340 ه . ق ]
مترجم محترم آن ، فرمانعلى ممتاز الأفاضل ، يكى از پژوهشگران معارف قرآنى در پاكستان ، در قرن چهاردهم هجرى مىباشد . او قرآن را به صورت كامل به اردو ، ترجمه نموده است . « 5 »
1220 . ترجمه آزاد الهى قمشهاى [ چ 1363 ق ]
مترجم آن ، عارف نامى و فيلسوف ربّانى ، مرحوم مهدى الهى قمشهاى ، يكى از كاوشگران معارف قرآن در قرن چهاردهم هجرى مىباشد .
ترجمهء قمشهاى ، يكى از معروفترين و متداولترين ترجمههاى قرآن مجيد در بين فارسىزبانان مىباشد و مكرّر در اندازههاى مختلف به چاپ رسيده است . اين ترجمه به صورت مزجى ، « ترجمهء آزاد و نوعى تفسير » ، مىباشد و به صورتهاى مختلف ، گاهى زير خط و گاهى صفحه مقابل از سوى ناشران مختلف تاكنون به چاپ رسيده است . « 6 » تاريخ چاپ اول ترجمهء قرآن او ، به سال 1323 ، به دو گونه به چاپ رسيده است : يكى در صفحات روبهروى مصحف ، و ديگرى در ذيل آيات . اين ترجمه توسّط فرزند دانشمند مترجم آقاى حسين الهى قمشهاى و محمد باقر بهبودى و حسن مسعودى ويرايش گرديده است ، چاپ ويرايششدهء ديگرى اخيرا توسّط دفتر نشر نويد اسلام نيز به صورت جيبى در 10000 نسخه انتشار يافته است .
* آثار و تأليفات
از مرحوم مهدى قمشهاى ، علاوه بر ترجمه قرآن ، ترجمههاى صحيفهء سجّاديه و مفاتيح الجنان نيز ، به
هامش
( 1 ) كتابنامه بزرگ قرآن ، ج 4 ، ص 1500 به نقل از گنجينه دانشمندان ( رازى ) ، ج 5 ، ص 341 .
( 2 ) كتابنامه بزرگ قرآن ، ج 4 ، ص 1493 ، به نقل از رسالة القرآن ، شماره 9 ، ص 225 - الذريعة ، ج 4 ، ص 88 .
( 3 ) الذريعة ، ج 4 ، ص 75 ، كد معرفى 314 و ج 4 ، ص 591 ، كد معرفى 591 .
( 4 ) كتابنامه بزرگ قرآن كريم ، ج 4 ، ص 1528 ، به نقل از منابع : الأعلام زركلى ، ج 6 ، ص 63 ؛ طبقات أعلام الشيعة ، ج 1 ، ص 256 ؛ الذريعة ، ج 4 ، ص 123 .
( 5 ) كتابنامه بزرگ قرآن كريم ، ج 4 ، ص 1523 ، به نقل از منابع : معجم مؤلفى الشيعة ، ص 401 ، الذريعة ، ج 4 ، ص 127 .
( 6 ) كتابنامه بزرگ قرآن ، ج 4 ، ص 1487 - 1489 ؛ گنجينه دانشمندان رازى ، ج 8 ، ص 109 .