1211 . ترجمان القرآن نوّاب [ م 1248 ق ]
مترجم آن ، سيّد ابو طيّب نواب صديق حسن خان بن حسين قنوجى ، يكى از اعيان قرآنى قرن سيزدهم هجرى مىباشد .
اين كتاب ، ترجمهء تفسير فتح البيان فى مقاصد القرآن مىباشد و مشتمل بر 15 جلد است ، كه توسّط مطبعهء اثنىعشرى لكنهو هند ، به سال 1320 ه . ق ، مطابق با 1886 . م ، به چاپ رسيده است . « 1 »
1212 . ترجمهء شيرازى از تفسير عسكرى ( ع ) [ م 1286 ه . ق ]
مترجم آن ، مرحوم ميرزا ابو القاسم بن محمد حسينى شريفى ذهبى ، مشهور به ميرزاباباى شيرازى از كاوشگران معارف قرآنى در قرن سيزدهم هجرى مىباشد . ترجمهء او از تفسير منسوب به امام حسن عسكرى ( ع ) مىباشد ، كه به زبان فارسى برگردان نمودهاند « 2 »
1213 . ترجمهء مجمع البيان تهرانى [ چ 1295 ه . ق ]
مترجم محترم آن ، شيخ مولى آقا تهرانى ، متولد 1225 ، يكى از اعيان تفسيرى قرن سيزدهم هجرى مىباشد . مترجم محترم ، تفسير « مجمع البيان » شيخ طبرسى را به فارسى ، ترجمه نمودهاند . « 3 »
1214 . ترجمهء از قندهارى تفسير عسكرى ( ع ) [ چ 1311 ه . ق ]
تفسير منسوب به امام حسن عسكرى ( ع ) ، بارها مورد ترجمه و تفسير و تعليق قرار گرفته است . يكى از آن ترجمهها ، ترجمهء محمد باقر كرمانى سيرجانى ، معروف به « لسان العلماء » ، مىباشد و آن را « جواهر الأيمان » ناميده است اين ترجمه در سال 1320 در بمبئى به چاپ رسيده است و ديگرى ترجمهء حاج ملا عبد اللّه بن ملا نجم الدّين فاضل قندهارى مىباشد . اين ترجمهء اخيرا در مشهد به چاپ رسيده است . « 4 »
1215 . ترجمه طالقانى
او قرآن مجيد را به فارسى ترجمه نموده است ، بىآنكه عين الفاظ قرآن مجيد را آورده باشد .
اين ترجمه را مرحوم حاج آقا بزرگ پيش آقاى طالقانى ديده است . « 5 »
1216 . ترجمهء صافى لنكرانى [ م 1327 ه . ق ]
مترجم آن ، شيخ عبد الحسين ابراهيم لنكرانى ، [ متوفى 1327 ه . ق ] ، يكى از كاوشگران معارف قرآنى در قرن چهاردهم هجرى مىباشد .
موضوع ترجمهء او تفسير صافى نوشتهء علّامهء
هامش
منابع : اعيان الشيعة ، ج 10 ، ص 234 - فهرست مخطوطات - - خزانة الروضة الحيدرية ، ص 20 ، تذكرة العلماء المحققين ، ج 2 ، ص 134 - وحيد بهبهانى دوانى ، ص 107 ، زندگينامه علامه مجلسى ، ج 2 ، ص 359 - معجم مؤلفى الشيعة ، ص 381 - ريحانة الأدب ، ج 3 ، ص 425 .
( 1 ) كتابنامه بزرگ قرآن ، ج 4 ، ص 1485 ، به نقل از منابع :
فهرست كتب فن تفسير اهل تشيع - مجله توحيد - اردو دائرةالمعارف ، ج 6 ، ص 532 و ج 12 ، ص 104 .
( 2 ) كتابنامه بزرگ قرآن كريم ، ج 4 ، ص 1502 ، به نقل از منابع : دايرةالمعارف تشيع ، ج 1 ، ص 240 - الذريعة ، ج 4 ، ص 89 و ج 9 ، القسم الثانى ، ص 346 - ريحان الأدب ، ج 3 ، ص 451 - دايرةالمعارف سياح ، ج 1 ، ص 70 - گنجينه يا كشكول سياح ، ج 2 ، ص 28 .
( 3 ) كتابنامه بزرگ قرآن كريم ، ج 4 ، ص 1547 ، به نقل از طبقات أعلام الشيعة ، القسم الاول من الجزء الثانى ، ص 152 .
( 4 ) كتابنامه بزرگ قرآن ، ج 4 ، ص 1497 - 1498 به نقل از منابع : مكارم الآثار ، ج 3 ، ص 1219 ، نقباء البشر فى القرن الرابع العشر ، ج 3 ، ص 1219 ، الذريعة ج 4 ، ص 89 ؛ فهرست خانبابا مشار ج 2 ، ص 1612 .
( 5 ) الذريعة ، ج ، ص 26 ، كد معرفى 994 .