« آمَنَ الرَّسُولُ بِما أُنْزِلَ إِلَيْهِ مِنْ رَبِّهِ ، وَ الْمُؤْمِنُونَ كُلٌّ آمَنَ بِاللَّهِ وَ مَلائِكَتِهِ وَ كُتُبِهِ وَ رُسُلِهِ . »
« 1 »
يعنى ايمان آورد پيغمبر به آنچه بر او نازل شد از پروردگارش و مؤمنين همه ايمان آوردند به خدا و ملائكه و كتابهاى خدا و پيمبران او .
خداى عالم ، مؤمنين را توصيف مىكند به اين كه ، پيغمبران ايمان آوردند و اگر ايمان پيغمبران داخل در دين نبود و چنانچه اين نويسنده مىگويد ، بايد به او سرى تكان داد و رد شد ، خداوند بايد نكوهش كند ، از كسانى كه به پيغمبران گرويدند نه ستايش . » « 2 »
* آثار و تأليفات
از امام خمينى رضوان اللّه عليه ، علاوه بر تأليفات فقهى ، عرفانى ، فلسفى ، ادبى يك دوره مطالب تفسيرى عرفانى باقى مانده است ، كه معظّمله اوائل پيروزى انقلاب اسلامى ايران در چند جلسه ايراد فرمودهاند و از صدا و سيماى جمهورى اسلامى نيز پخش شده است .
عارف بزرگوار در كتاب سرّ الصلاة نيز سورهء حمد و توحيد را به صورت مختصر با اشاره به نكات عرفانى آن دو سوره ، تفسير نمودهاند ولى در كتاب اخير خواستهاند مطالبش ، قابل فهم عموم باشد . در كتاب سرّ الصلاة ، سورهء مباركهء « قدر » را نيز تفسير كردهاند ، كه تنها خواصّ مىتوانند از آن بهره گيرند . در جلسهاى نيز ، پيرامون سورهء « العلق » مطالبى ايراد نمودهاند ، كه همراه سورهء حمد ، چاپ شده است ، پس به اين ترتيب به صورت اجمال چهار سوره از قرآن مجيد توسّط ايشان تفسير عرفانى شده است ، هرچند كه نوع كتابهاى فقهى ايشان تفسير گونهاى از آيات الأحكام قرآن ، مىتواند تلقّى شود . اخيرا در مجلّه بيّنات شمارههاى 1 - 2 - 3 - 4 - 5 - 6 - 7 - 8 - 9 - 10 - 11 ( تا آن حدّ كه نگارنده ديده است ) گزيدههائى از تفاسير حضرت امام ( ره ) ، به صورت مبسوط و مفصّل نقل و بازگو مىشود ، كه مجموعهء آن مىتواند بخش وسيعى از آيات قرآن را فرا بگيرد .
1084 . تفسير آيتاللّه حاج ميرزا جواد تهرانى [ م 1409 ق ]
مفسّر و فقيه وارسته ، آيتاللّه حاج ميرزا جواد آقا تهرانى ، يكى از مفسّران عرفانى قرآن در قرن چهاردهم و اوايل قرن پانزدهم هجرى مىباشد .
او در سال 1283 ه . ق ، در تهران ، در خانوادهء مذهبى چشم به جهان گشود . پس از گذراندن تحصيلات مقدّماتى ، به قم هجرت كرد . پس از فراگيرى مقدّمات و بخشى از سطوح ، رهسپار نجف اشرف گرديد .
در حوزهء نجف از محضر آياتى :
چون شيخ مرتضى طالقانى ، آيتاللّه شيخ محمد تقى آملى ، آيتاللّه سيّد شهاب الدّين مرعشى نجفى ، بهرههاى علمى و اخلاقى فراوانى برد ، تا در سال 1312 ، به مشهد مقدّس عزيمت ، و در جوار مرقد امام عليّ بن موسى الرضا ( ع ) ، از محضر بزرگانى چون آيات :
حاج شيخ هاشم قزوينى ، حاج ميرزا مهدى غروى اصفهانى ، فيضها برد . به مرور ايّام ، طلّاب و فضلا به مرتبت و جايگاه علمى و معنوى اين شخصيّت والاقدر آشنا شدند و بر گردش حلقه زدند .
آن مرحوم ، بنا به مصلحت و نياز حوزهء علميّهء مشهد ، به تدريس دروس سطح ، خارج فقه و اصول ، فلسفه و معارف قرآنى پرداخت .
هامش
( 1 ) سوره بقره ، آيه 285 .
( 2 ) كشف الاسرار ، ص 153 .