اثر تأليفى معظّمله ، پيرامون « شناخت انسان از ديدگاه قرآن مجيد » ، مىباشد ، كه در 253 صفحهء وزيرى ، توسط جهاد دانشگاهى ، دفتر مركزى ، بخش فرهنگى در 1368 ه . ش ، چاپ و انتشار يافته است « 1 » و اخيرا كتاب « امّت و امامت از ديدگاه قرآن » ، به چاپ رسيده است ، كه موفّق به ديدار آن نشدهام .
1086 . تفسير آية اللّه نور الدّين فانى [ م 1409 ق ]
مؤلّف عاليقدر آن ، آية اللّه العظمى سيّد نور الدّين علىّ بن سيّد حسن يزدى ، ملقّب به « علّامهء فانى » ، يكى از اعلام فقهى و تفسيرى قرن چهاردهم و اوايل قرن پانزدهم هجرى مىباشند .
او يكى از مدرّسين عاليقدر حوزهء علميّهء نجف و در اين اواخر از مدرّسين حوزهء علميّهء قم بودند كه جمعى از فضلا از محضر شريف ايشان تلمّذ مىنمودند . از آن بزرگوار آثار و تأليفات متعدّدى بهجا مانده است ، كه در جمع آنها يك اثر تفسيرى نيز مىباشد ، كه پيرامون تفسير سورهء فاتحهء ، جمعه ، الفتح ، محمّد ، حول القرآن و مقدّمات التفسير مىباشد .
* آثار و تأليفات
از ديگر آثار و تأليفات او كه نوعا در زمينهء اصول و فقه ، و برخى پيرامون مسائل تربيتى مىباشد ، كتاب الطهارة ، كتاب الصلاة ، كتاب الخمس ، كتاب الحجّ ، مناسك حج ، كتاب زكات ، احكام بانكها مىباشد ، كه تا چهل و دو اثر قيّم و تأليف ارزنده از ايشان به جاى مانده است . رحمت خدا بر او باد ! « 2 »
1087 . امثال القرآن ، اسماعيلى [ چ 1409 ق ]
مؤلّف آن ، دانشمند محترم ، آقاى دكتر اسماعيل اسماعيلى ، يكى از اعلام تفسيرى قرن پانزدهم هجرى مىباشد .
مؤلّف محترم ، كه از خاندانهاى اصيل روحانى ، نوهء مرحوم حاج ملا اسماعيل ، صاحب كتابهاى « عدد السنة » و « جامع النورين » ، مىباشد ، پيرامون مثلهاى قرآن ، تفسير بديعى را بوجود آوردهاند ، كه دانشمند محترم ، آقاى احمد آرام در مقام معرّفى آن مىنويسد : « از بعثت حضرت رسول اكرم محمد بن عبد اللّه ( ص ) ، تاكنون كه يكهزار و چهارصد و اندى سال مىگذرد ، عدّهاى از بزرگان دين ، صدها تفسير دربارهء ، قرآن مجيد نوشتهاند . با اذعان به اينكه ، كليّهء آنها از دانشمندان و اعاظم علماى عصر خود بودهاند و در علوم مربوط به تفسير تبحّر كاملى داشتهاند و تأويلات و تفسيرهاى آنان براى درك مطالب قرآن نقش مهمّى را ايفاء كرده است ، معذلك ، هيچيك از آنها را نمىتوان به تنهايى جامع و خالى از نقص ، تصوّر كرد و كافى براى فهم تمام معانى قرآن دانست و هنوز بسيار جا دارد ، كه ديگران كار گذشتگان را كه هركدام به تنهايى درخور تحسين و تمجيد است ، به سهم خود دنبال نمايند .
من باب مثال ، تاكنون در هيچ تفسيرى جز اين تفسير ديده نشده است كه در ذيل آيهء شريفهء :
« أَ وَ لَمْ يَرَ الَّذِينَ كَفَرُوا أَنَّ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ كانَتا رَتْقاً فَفَتَقْناهُما وَ جَعَلْنا مِنَ الْماءِ كُلَّ شَيْءٍ حَيٍّ أَ فَلا يُؤْمِنُونَ »
« 3 » ، ( آيا كسانى كه كافر شدند نديدند كه آسمانها و زمين بهم بسته و متّصل بودند و سپس ما آنها را از هم جدا كرديم و هر چيزى را از آب زنده گردانيديم ، آيا پس ايمان نمىآورند ؟ ) توضيح دهد كه معنى اين آيه تقريبا در 1400 سال قبل در قرآن مجيد ذكر شده ،
هامش
( 1 ) كتابنامه بزرگ قرآن ، ج 2 ، ص 592 ، به نقل از منابع : آيينه پژوهش ، شماره 1 ، ص 87 ، فهرست موضوعى كتابهاى ناشران داخلى در چهارمين نمايشگاه بين المللى ، ص 92 ، كتابنامه زمستان ، ص 89 ، 1358 ه . ش .
( 2 ) المحقق الطباطبائى فى ذكراه السنوية الأولى ، ج 1 ، ص 303 ، گنجينهى دانشمندان ، سيرة العلّامة الفانى .
( 3 ) سوره 21 ، آيه 30 .