تخطي إلى المحتوى الرئيسي

سخنوران آذربايجان ( از قطران تا شهريار ) ( فارسي ) — صفحة 508

مساهمون:

ص٥٠٨

طالب تبريزى

ابو طالب تبريزى ، شاعر و طبيب ( مقتول به سال 1014 ) . وى در تبريز در خانواده‌اى اصيل و سرشناس تولد يافت ، طب و ادب را همان‌جا فراگرفت و آنگاه به قزوين رفته ، به طبابت پرداخت ( اوحدى ، 150 ؛ تربيت ، 243 ) ، ولى چندى بعد ظاهرا به سبب آشفتگيهاى ناشى از مرگ شاه‌طهماسب اول صفوى ( 984 ق / 1576 م ) به زادگاهش مراجعت كرد و مدتى ملازم حمزه ميرزا بود . بعد از فترت تبريز ( 993 ق ) در اواخر سلطنت سلطان محمد خدابنده دوباره به قزوين بازگشت و در ميدان سنگ آنجا مطبى داير نمود و غالبا با ياران سخنور خود مجالس شعر ترتيب مىداد . چندى نگذشت كه به دربار شاه‌عباس اول راه يافت و در 998 ق كه شاه ، برادرزادهء خود حيدر ميرزا را به استانبول مىفرستاد ، ابو طالب را نيز جزء همراهان او كرد . حكيم به مصاحبت سلطان مراد سوم كه خود شاعر بود و « مرادى » تخلص مىكرد . سرافراز شد و مورد احترام و نوازش او قرار گرفت . در نتيجه ، شاعر كه اوضاع آن ديار را با طبع خود سازگار ديده بود ، از آستانهء ولىنعمت روگردانيد و با عثمانيها دوستى به هم رسانيد و به خدمت جعفر پاشا محافظ قلعهء تبريز درآمد . روزى در مجلس جعفر پاشا سخنان ناخوشايندى درباره صفويه بر زبان او گذشت و پس از آنكه تبريز در 1012 ق / 1603 م به دست سپاهيان شاه‌عباس مجددا فتح شد ، به سعايت بدخواهان و به فرمان شاه در 1014 ق كشته شد . ابو طالب در شعر « طالب » تخلص مىكرد . از اشعارش نمونه‌هايى در تذكره‌ها ، از جمله عرفات اوحدى و تذكرهء ناظم تبريزى آمده است ، ولى در هيچ‌يك از منابع شناخته شده از ديوان اشعار و يا ساير آثار ادبى و علمى او يادى نشده است . تقى الدّين كاشانى تذكره‌نويس معاصر ابو طالب و مؤلف خلاصة الاشعار و زبدة الافكار ، شرح حال او را به رشتهء تحرير درآورده است . نيز به ملاقاتش با ابو طالب در اوايل سلطنت شاه‌عباس اول در قزوين اشاره كرده است . از شاعران ، كمال الدّين شيخ ابو الفضل معروف به چلبى بيگ و متخلص به « فارغ » ، غياث دراز يزدى ، حسن بيگ مقيمى ، و طوفى تبريزى با وى معاشرت و مصاحبت بيشترى داشته‌اند
سخنوران آذربايجان ( از قطران تا شهريار ) ( فارسي ) — صفحة 508 | عزيز دولت آبادى