خوشفكران كشمير همه از تلامذهء ميرزا جويا هستند و در عهد عالمگير پادشاه در خانهء او هنگامهء صاحب سخنان گرم بوده است » .
واله داغستانى ، شمس الدّين سامى ، مرحوم تربيت ، محمد على مدرس هم خلاصهء مطالب مذكور را در تذكرههاى خود نقل كردهاند .
كليات جويا : با استفاده از دو نسخه : ( نسخهء مرحوم ملكالشعراى بهار و نسخهء بانكىپور ) با مقدمه و تصحيح و اهتمام دكتر محمد باقر سال 1337 ش . در 56 + 5 + 913 صفحه در لاهور چاپ شده است .
علاوه بر دو نسخهيى كه آقاى دكتر محمد باقر در تصحيح ديوان به كار بردهاند دو نسخهء ديگرى نيز از ديوان او به شرح زير در كتابخانهها سراغ داريم :
نسخهيى در كتابخانهء ملى تبريز بهشمارهء 2991 موجود و درج 2 ، ص 539 فهرست آن معرفى شده است .
نسخهء ديگرى هم در كتابخانهء مركزى دانشگاه تهران در ضمن جنگ شماره 6428 هست و شامل 600 بيت از غزليات اوست ( فهرست دانشگاه ، ج 14 ، ص 3564 ) .
ديوانش در حدود هفتهزار بيت ، مشتمل است بر ديباچهيى به نثر دربارهء فن شعر ، قصايد و ترجيعات در مدح ائمه اطهار ( ع ) و غزليات و رباعيات و مقطعات و دو مثنوى مختصر به نامهاى حاتميه ( دربارهء جود و سخاوت حاتم ) و مثنوى حسن معنى در تعريف كشمير . و ديگر از آثارش مقدمه و ديباچهييست كه بر سفينهء اشعار ميرزا صايب و مرقعات مير هدايت اللّه خان نوشته و برخى رقعات دوستانه و خطبهء نوروز نيز دارد .
سبك او :
هرچند كه « جويا » در تمام فنون سخن ، طبع خود را آزمايش كرده ولى در غزلسرايى گوى سبقت از ديگران ربوده است از صايب تبريزى پيروى كرده و خصوصيات سبك هندى در اشعارش جلوهگر است . مضامين بديع و تازه ، استعارات و تركيبات مجاز ، استعمال امثال و اصطلاحات ، به كار بردن صنعت مراعات النظير ، تمثيل ارسال المثل ، از جملهء خصوصيات اشعار و غزليات اوست .
او در اثر وسعت نظر و سعهءصدر نه تنها از استادش صايب تبريزى به احترام ياد مىكند
سخنوران آذربايجان ( از قطران تا شهريار ) ( فارسي ) — صفحة 297
مساهمون: عزيز دولت آبادى
ص٢٩٧