تخطي إلى المحتوى الرئيسي

سخنوران آذربايجان ( از قطران تا شهريار ) ( فارسي ) — صفحة 246

مساهمون:

ص٢٤٦

تأليفات و مكاتيب او :

1 - زينت التواريخ :

مشتمل بر اخبار و آثار انبيا و سلاطين و حكما و عرفا و شعرا و فضلاست . از روزگار حضرت آدم تا دولت فتح على شاه قاجار . در سبب تأليف گويد : « . . . امر قدر قدر به اشارت طبع ناقد نافذ گشت كه مجموعهء مختصرى به لفظ اندك و معنى بسيار مغنى از مطالعهء كتب تواريخ مشتمل بر ظرايف و طرايف نكات جانفزا و اشعار دلپذير از به دو آفرينش عالم تا زمان تحرير جمع آيد كه بدون حاجت به جمع چندين كتاب شرف ملاحظهء آن حضرت را شايد و معلوم شود كه هريك از سلاطين با كدام پيغمبر هم‌عهد و هركس از حكما و بلغا و شعرا پروردهء كدامين مهد بوده‌اند . . . » . به‌طورى كه در تاريخ تذكره‌ها مسطور است . اين كتاب با كمك عبد الكريم شهاورى « 1 » از تاريخ 1218 - 1221 ق . تأليف شده و در دو مجلد است . نسخى از زينت التواريخ به شرح زير در كتابخانه‌ها هست : تهران ، كتابخانهء مجلس ، جلد يكم به‌شمارهء 4034 و جلد دوم ( - پيرايهء دوم بدون انجام ) به‌شمارهء 258 ، دو مجلد بدون انجام جزو كتب اهدايى ناصر الدولهء فيروز . تهران كتابخانهء ملك ، جلد اول به‌شمارهء 4344 و 4173 و جلد دوم به‌شمارهء 4798 . تبريز كتابخانهء جعفر سلطان القرايى ، نيمه اول . تهران كتابخانهء شخصى آقاى عبد الحسين بيات نيمه اول . فهرست ريو ، ص 135 نسخهء كامل ( در اين نسخه ذكر شعراى معاصر در 33 صفحه از ص 582 آمده است ) .

2 - رسالهء حسن و دل ، عشق و روح :

از منشآت ادبى و عرفانى اوست و نسخه‌يى از آن در
هامش
( 1 ) - شادروان دكتر بيانى در احوال و آثار خوش‌نويسان ، ج 1 ، ص 216 ميرزا عبد الوهاب معتمد الدولهء سپاهانى را در نوشتن اين تاريخ كمك وى مىداند و مىنويسد : « من به خط آن بزرگ ديدم كه به دوستى از سپاهان نوشته ، كه ميرزا عبد الوهاب به روستاها رفته و من به تنهايى تاريخ را همىنگارم و جز وى چند نوشته‌ام كه نزد فلان بخواهى ديد . از آن خط چنان دانم كه ميرزا عبد الوهاب بدين كار يار او بوده و اين همان مرد جليل و سيد نبيل ، ميرزا عبد الوهاب معتمد الدولهء سپاهانى است . كه به همهء فضائل نفسانى و جسمانى آراسته و خط نسخ‌تعليق و شكسته را سخت نيكو نوشتى و شعر چامهء او به مذاق عرفا بسيار نيكو بود . در حضرت خاقان كبير به مكانت دستورى بود . اين دو دبير را هم‌سنگ يكديگر شناسيم » .
سخنوران آذربايجان ( از قطران تا شهريار ) ( فارسي ) — صفحة 246 | عزيز دولت آبادى