احمد مجتهد ، ميرزا
ميرزا احمد مجتهد فرزند ميرزا لطف على فرزند محمد صادق مغانى تبريزى از بزرگترين عالمان سدهء 13 تبريز است . پدرش از عمال دولت زنديه بود . ولى آن مرحوم از كار ديوانى روگردانيد و همراه فرزندش ميرزا لطف على به نجف اشرف رفت و نزد آقا سيد على رياض به تحصيل پرداخت و پس از برگشت تا روز واپسين زندگيش مفتى بلامنازع و مجتهد مسلم بود . او به سال هزار و دويست و شصت و پنج قمرى درگذشت و در نجف دفن شد ، نادر ميرزا مىنويسد : پس از آن بيشتر از دو ماه در مسجدها و كويها تعزيت بود .
از فرزندانش حاجى ميرزا لطف على و حاجى ميرزا جعفر ( كه قبل از فوت پدر در وباى سال 1262 درگذشتند ) و حاجى ميرزا باقر و حاجى ميرزا جواد جملگى از علماى طراز اول و از مفاخر و مآثر عصر خود بودند .
صاحب المآثر و الآثار به بزرگى مؤسس اين خاندان فضل چنين اشاره كرده است .
« ميرزا احمد مجتهد پشتيبان بزرگ ملت بود . رياستى كبير و شهرتى عالمگير داشت همان شأن و شرف در نسل و خلفش تاكنون باقى است منصب امامت جمعه و جماعت و حكومت شرعيهء كليهء ايالت آذربايجان با اين دودمان قدس نشان است » ص 174 .
دكتر مجتهدى در كتاب رجال آذربايجان مىنويسد :
« امامت جمعهء تبريز در عهد فتح على شاه به ميرزا لطف على مجتهد فرزند ميرزا احمد مجتهد رسيد و آن منصب در اولاد ميرزا احمد تا امروز مانده است . به اين ترتيب كه پس از فوت ميرزا لطف على مجتهد اين منصب به فرزندش حاج ميرزا اسماعيل امام جمعه و بعد از وى به عموزادهاش حاجى ميرزا عبد الرحيم امام جمعه و پس از وى به ميرزا عبد الكريم امام جمعه و بعد از او به برادرش حاج ميرزا على آقا امام جمعه رسيده است » .
ميرزا احمد مجتهد طبع شعر نيز داشته و قصيدهيى در مدح حضرت صاحب الامر به عربى ساخته است كه چند بيتى براى نمونه نقل مىشود :
ولى الإله صاحب الامر فى الورى * بسيفه شمل الحق يرجى انتظامه
امام الهدى بحر الندى من به اقتدى * مسيح فطوبى من به ايتمامه