و شيخ شرف شاه تبريزى قدس اللّه تعالى اسرارهم » .
( روضات الجنان ، ج 1 ، ص 49 ، 140 و ج 2 ، ص 82 - 88 - فرهنگ معين ذيل « شهاب الدّين اهرى » - دانشمندان آذربايجان ، ص 63 )
خاورى كوزهكنانى
ميرزا معصوم متخلص به خاورى از شاعران سدهء سيزدهم هجرى قمرى است نسبش به شمس تبريزى منتهى مىشود چندى در كاشان متوطن گرديد و نظر به سلامت حال و رتبهء كمال ، ملكالشعرا فتح على خان كاشى يكى از برادرزادگان خود را به حبالهء نكاح او درآورد .
مفتون در نگارستان دارا مىنويسد : « او نديمى سخندان و حريفى چربزبان و در مراتب شعر و انشا از فحول كبرا و در صفحهء عراق از صناديد شعراى معنىآرا بوده است » .
صاحب تذكره اختر مىنويسد : « خاورى الحق مردى است آرميده ، از علوم رسمى استحضارى وافى دارد و از رسوم سخنورى استبصارى كافى ، در نظم و نثر قادر است و در اين دو فن شريف ماهر درارى منظومهاش غيرت عقد پروين و لآلى منثورهاش رشك در ثمين . خلاصه اكنون ( 1225 - 1233 ) از فحول شعراى عصر محسوب است ، ديوان قصايد و غزليات او را ملاحظه و قدرى از منتخباتش در اين سفينه ثبت افتاد » .
تاليفات او :
1 - « ديوان قصايد و غزليات »
كه صاحب تذكرهء اختر آن را ملاحظه كرده است .
2 - « تحفة الحرمين »
در مقابل « قران السعدين » امير خسرو دهلوى در سفر حج منظوم و پس از برگشت تحفهء بارگاه فتح على شاه نمود و صله يافت .
3 - « مهر خاورى »
هزار بيت از منتخبات اشعار محمود ميرزاست كه ميرزا معصوم خاورى جمعآورى كرده است . و شامل مقدمهيىست در مآثر و آثار محمود ميرزا ، از اين منتخبات نسخهيى در كتابخانهء ، مجلس بهشمارهء 34 ، جزو كتب مرحوم طباطبايى هست . ( تاريخ تذكرهها ج 1 ، ص 734 ) .
و نسخهيى هم در كتابخانهء آستان قدس رضوى بهشمارهء خصوصى 1041 و شمارهء عمومى 5006 هست .