تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ تذكره هاى فارسى ( فارسي ) — صفحة 437

مساهمون:

ص٤٣٧
سر سيد احمد خان دهلوى مؤلف آثار الصناديد كه ذكرش گذشت ، تكمله‌يى بر تراجم مزبور در هامش كتاب افزوده ، و نيز شعرائى را كه بسعادت كورنش شاهنشاهى مستسعد نگشته و فقط رابطهء شعرى با دربار اكبر داشته‌اند ، چون ابو الفضل علامى تنها بذكر نامشان پرداخته بوده ، سر سيد احمد خان شرح حال نگاشته و در دنبال تراجم متن آورده است . بخش اول اين كتاب را بلاكمين به انگليسى ترجمه كرده و حواشى مفيدى بران افزوده ، و در سلسلهء هنديه بسال 1873 ميلادى طبع و نشر يافته است . بخش دوم و سوم آن را راجبرت ترجمه كرده و در همان سلسلهء بسال 1891 و 1894 با متن فارسى چاپ شده است . آيين اكبرى در واقع متمّم اكبرنامه است ، كه همين مؤلف در تاريخ پادشاهى پنجاه و يك‌سالهء جلال الدّين محمد اكبر شاه ( 963 - 1014 ه . ) و سلسلهء نسب او در سه مجلد بزرگ نوشته ، و متن فارسى و ترجمهء انگليسى آن نيز بطبع رسيده است . نثر هر دو كتاب ، فارسى اصيل و استادانه و يكدستى است كه نويسندگان و مورخان معروف هندوستان در ادوار بعد ، از آن شيوه پيروى كرده‌اند و چون پايه و مايهء علمى مؤسس آن مكتب را نداشته‌اند ، بوى نرسيده‌اند . شيخ ابو الفضل علامى دومين پسر شيخ مبارك ناگورى و برادر خرد شيخ ابو الفيض فيضى فياضى ملك‌الشعراى دربار اكبر شاه است كه در سال 958 هجرى ولادت يافته و در دربار اكبر تا منصب چهار هزارى ترقى كرده و آثار باارزشى از تأليف و تصنيف و ترجمه دارد كه همه در هندوستان بطبع رسيده و از آن جمله است : عيار دانش در تهذيب و تلخيص كليله و دمنه ، و منشآت ديوانى و شخصى او در سه دفتر . متأسفانه به علت سوءظنى كه شاهزاده سليم اكبر ( - جهانگير پادشاه ) ازو پيدا كرده بود آن دانشمند بزرگ را بكشتن داد ، چنان كه در توزك جهانگيرى ( ص 11 ) مىنويسد : « در اواخر عهد پدر بزرگوارم شيخ ابو الفضل را كه از شيخ‌زاده‌هاى هندوستان