تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ تذكره هاى فارسى ( فارسي ) — صفحة 570

مساهمون:

ص٥٧٠
هريك بانصاف خود چيزى در نظر گرفته است ، مثلا دربارهء تقى الدّين اوحدى مىنويسد كه : « كليات اشعارش به قدر ده‌هزار خواهد بود » و حال آنكه خود وى در عرفات نوشته است كه دوازده هزار بيت در قزوين از دست داده‌ام ، و آنچه موجود دارم بالفعل سى و دو هزار بيت است . با اين همه خرابكارى و سهل‌انگارى كه در نتيجهء بىمايگى و كم تتبعى از ابو طالب خان سر زده است ، آقاى دكتر سيد عليرضاى نقوى پاكستانى راجع بكتاب او چنين نظر داده : « مؤلف در جمع‌آورى مطالب اين تذكره خيلى زحمت كشيده ، و اطلاعات مهمّى راجع بزندگانى شعرا را از كتب تذكره و تاريخ بدست آورده و خلاصهء آن را در اين كتاب درج نموده است . مؤلف اين كتاب را بعد از زحمت بيست و پنج‌ساله تأليف نموده ، و در طى اين مدت همواره در محتويات آن مكرر بتأمل نظر كرده ، و همچنين انتخاب اقسام نثر و نظم آن را چندين دفعه تغيير داده ، و بعضى قسمتهاى آن را حذف يا اضافه نموده است . روىهم‌رفته اين كتاب از حيث جامعيت مطالب كه مؤلف در عين اختصار و ايجاز از كتب معتبر ديگر جمع‌آورى نموده و همچنين اصالت و خوبى اشعار كه غالبا مؤلف خودش از دواوين شعرا انتخاب نموده اين تذكره را مىتوان جزو بهترين تذكره‌هاى فارسى حساب كرد » . رك : « تذكره‌نويسى فارسى در هند و پاكستان ، ص 485 و 488 » .

نمونهء تراجم عصرى خلاصة الافكار :

« ديگر ميرزا محمدبخش متخلص به آشوب است ، قوت بازوى نظمش فارسان مطرح رزميّه را از مركب قلم پياده ساخته ، و نوك خامهء معنى شكافش سنان دعوى در ناف دوات حريفان نظم و نثر انداخته ، اصل وى از تركان برلاس الوس جغتاى صحرانشين اويماقات بدخشان است ، الوس مسطور بسبب تسلط خوانين اوزبك جلاى وطن و اواسط عهد اكبرى در دار الامان هندوستان مسكن گزيدند ، چون جميل بيگ