تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ تذكره هاى فارسى ( فارسي ) — صفحة 564

مساهمون:

ص٥٦٤

خلاصة الافكار تأليف ابو طالب خان تبريزى اصفهانى در 1205 - 1207 ه ق

تذكرهء عموميست در ذكر چهارصد و نود و دو شاعر قديم و جديد كه تقسيم شده است بيك مقدمه دربارهء شعر فارسى و قواعدى كه در ذكر تذكره‌نويسى بايد ملحوظ داشت ، كه متأسفانه هيچيك را مؤلف خود ملحوظ نداشته است ، و بيست و هشت حديقه در ذكر سيصد و نه شاعر متقدم و متوسط و متأخر ( هر حديقه براى يك حرف ) و يك ذيل در ذكر نام و ثبت بيتى چند از يك‌صد و شصت شاعر كه در نظر مؤلف مجهول - الحال بوده‌اند ، و يك خاتمه در احوال بيست و سه تن از معاصران و خود مؤلف . ابو طالب خان درين كتاب از هر نوع شعرى آورده است ، ولى مثنوى نسبت بساير اقسام شعر بيشترست . از كتب منثور و مكاتيب و منشآت صاحبان تراجم نيز آنچه دستياب شده است مسطور داشته ، و با آنكه منتخبات عليقلى خان واله مؤلف رياض الشعراء را نپسنديده و بر او خرده گرفته است ، در نقل تراجم و اشعار از كتاب وى استفادهء بسيار كرده ، و حتى رسالهء خلاصة البديع تأليف مير شمس الدّين فقير دهلوى را هم عينا از آنجا نقل كرده است . آغاز : « لآلى منثور سپاس و ستايش باستحقاق نثار دامن كبرياى ناظمى تواند بود كه . . . الخ » . انجام :
« چشمم كه بسان ابر نيسان گريد * تنها نه بران نوگل خندان گريد بىمنظر خوب آن انيس يكتا * بر حال بد خويش دوچندان گريد »
( شعر از مؤلف ) در سبب تأليف گويد : « . . . مدتها تذكره‌ها و دواوين شعرا را مىخواندم و