تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ تذكره هاى فارسى ( فارسي ) — صفحة 518

مساهمون:

ص٥١٨

خزينهء گنج تأليف مير عماد الدّين محمود بن مير حجة اللّه اسدآبادى همدانى متخلص به الهى در قرن يازدهم

مشتمل بر شرح احوال و منتخب آثار چهارصد نفر از شعراى قرن نهم و دهم و بعضى از شعراى قرن هشتم به ترتيب حروف تهجى از ابن يمين فريومدى تا همايون پادشاه . فهرست‌نويسان دو نسخه بيشتر ازين كتاب نشان نداده‌اند ، و آن هر دو بدون فاتحه و خاتمه است و احتمال داده‌اند كه مؤلف توفيق تمام آن را نيافته باشد . 1 - برلين ، شمارهء 646 به خط مؤلف ، 2 - اشپرنگر ، شمارهء 11 . آغاز : « صاحب مقطعات موعظت‌آيين امير محمود مشهور به ابن يمين » . اسامى شعراى اين تذكره را اشپرنگر در فهرست خود ( ص 67 - 87 ) آورده است . مآخذ مؤلف عبارتست از : تذكرهء دولتشاه ، مجالس النفائس ، مذكّر احباب ، مقالة الابرار ، مجالس عبد القادر ، تحفهء سامى ، جواهر العجائب ، عرفات العاشقين ، كه ازين عده بجز مذكر احباب بقيه جزو مآخذ مؤلف عرفات است كه بعضى از آنها مانند مقالة الابرار در آن تاريخ فقط در دست تقى اوحدى بوده و هيچ تذكره‌نويسى بجز وى مستقيما از آن استفاده نكرده است . ازين‌رو مىتوان احتمال داد كه ميرالهى مواد اصلى و عمدهء كتاب خود را از عرفات گرفته باشد . اين نكته نيز قابل ذكرست كه با وجود شهرتى كه ميرالهى در زمان خود داشته و طول مدت اقامت او در هند ( 1021 - 1063 ) و ملازمت جهانگير و شاهجهان ، هيچيك از مورخان و تذكره‌نويسان عصرى در طى احوالش كوچك‌ترين اشارتى بدين نكرده‌اند كه وى تذكره‌يى تأليف كرده باشد .