ملك عادل او را اجازت در آمدن به دمشق داد و در سال 630 در دمشق از دنيا رفت .
عوّام :
با فتح و تشديد بر وزن شدّاد به معنى شناگر ، نيز اسب خوشرفتار كه گويا در رفتن شنا كند از اعلام است و نام پدر زبير بن عوّام بن اسد ابن خويلد بن عبد العزى قرشى صحابى و ابن عوّام كنيت مشهور ابو زكريّا يحيى بن محمّد بن احمد ابن عوّام اشبيلى است صاحب كتاب الفلاحة در اصول كشتكارى و اين كتاب را به زبان انگليسى ترجمه كردهاند . « 1 »
عوّامى :
با ضبط پيش منسوب است به عوّام نياى محمّد بن ابراهيم عوّامى در شمار نحويان و صاحب كتاب الاصلاح و الايضاح در نحو و پس از سال 350 درگذشت .
عوانه :
بر وزن شبانه به معنى درخت خرماى بلند ، نيز كرمى كه در ريگ متكوّن گردد ، نيز جانورى كه از خارپشت كوچكتر است ، نام جمعى است ، از جمله : ابو الحكم عوّانة بن حكم بن عيّاض ابن وزر « 2 » بن عبد الحارث كلبى كوفى در شمار نسبشناسان و اديبان و مورّخان و صاحب كتاب التاريخ و كتاب سيرة معاويه . ابو الحكم كور بود وقتى با عبد اللّه بن عيّاش سخن از زنان در ميان آوردند عبد اللّه گفت : « ابن ظلمه « 3 » مرا گفت كه مادرم چنين خبرم داد كه همسرى هيچ مردى با زن از همسرى كور پارسا لذّتبخش نيست » . ابو الحكم دستى بر ران عبد اللّه زد و گفت :
« غريب حديث را تو نيكو حفظ دارى » . و هم عوانه : « گفت عتبة ابن نهّاس « 4 » عجلى به خطبه خواندن پرداخت و گفت : چه اندازه اين سخن خداى تعالى در قرآن نيكوست :
ليس على المنون بباق * غير وجه المسبح الخلاق
گفتمش اين سخن خدا نيست بلكه شعر عدىّ ابن زيد است و از منبر فرود آمد و در همان حال زنى را از خوارج نزد او بردند و گفت : اى دشمن خدا ! چرا بر امير المؤمنين خروج كردى مگر سخن خداى تعالى را نشنيدى :
كتب القتل و القتال علينا * و على الغانيات جر الذيول
آن زن سرى تكان داد و گفت : مرا بر خروج ، نادانى شما به قرآن واداشت » . و عوانه در سال 147 درگذشت . و ابو عوانه كنيت يعقوب بن اسحاق بن ابراهيم بن زيد نيشابورى است در شمار حفّاظ حديث و براى فراگرفتن حديث رحلتها و سفرها كرد و در سال 316 درگذشت و در اسفراين نزديك قبر ابو اسحاق اسفراينى به خاك رفت .
هامش
( 1 ) - عوّام نام عبد عمرو بن شوذب شيبانى از بنى حارث بن همام بود و در شمار شاعران عصر جاهلى و از دلاوران زمان و حدود بيست سال پيش از ظهور اسلام در جنگ غبيط المرّوت در قيد حيات بود ( الأعلام / زركلى : 5 / 93 ) .
و نيز عوّام بن عقبة بن كعب بن زهير بن ابى سلمى از مردم حجاز و از شاعران نيكوپرداز عصر بنى اميّه بود و پدران وى نيز همگى شاعر بودهاند ( الأعلام / زركلى :
5 / 93 ) .
( 2 ) - وزر : بر وزن كمر و بعضى وزير نوشتهاند و درست همان وزر است ( مؤلّف ) .
( 3 ) - ظلمه : بر وزن تشنه و ابن ظلمه در شمار اخباريان است ( مؤلّف ) .
( 4 ) - نهّاس : بر وزن عبّاس به معنى گزنده ( مؤلّف ) .