ابن ابى واحه مزنى در شمار فقيهان و محدّثان اماميّه و ابو الحسن علىّ بن فضل مزنى ياقوت گفت : « در فضل او همين بس كه در تفسير بسم اللّه الرحمن الرحيم كتابى در سيصد ورق نوشت » . و در علم نحو و صرف نيز مصنّفاتى پرداخت و ابو الحسن محمّد بن احمد مزنى در شمار كاتبان و بليغان و وزير نوح بن منصور سامانى .
مزّى :
با زاى نقطهدار منسوب است به مزّه بر وزن جدّه نام قريهاى از قراى دمشق و از آن قريه است ابو الحجّاج جمال الدّين يوسف بن عبد الرحمن بن يوسف دمشقى در عداد مشاهير حفّاظ و صاحب كتاب تحفة الاشراف و كتاب تهذيب الكمال فى اسماء الرجال و اين كتاب را ذهبى تلخيص كرد و آن را تذهيب التهذيب ناميد و ابن حجر عسقلانى آن را مختصر كرد و تهذيب التهذيب نام نهاد و مزّى در سال 742 درگذشت . « 1 »
مزيدى :
منسوب است به مزيد بر وزن يزيد ، نام پدر تيرهاى در قبيلهء بنى اسد و از اين تيره است رضىّ الدّين ابو الحسن علىّ بن جمال الدّين احمد بن يحيى حلّى مزيدى در شمار اديبان و فقيهان و شاگرد علّامهء حلّى و متوفّاى 757 .
مسافع :
وزان مشاور نام مسافع بن عياض قرشى تميمى صحابى است در عداد صحابهء شعرا .
مساور :
وزان مشاور نام ابو الصمعاء « 2 » مساور بن هند بن قيس بن زهير بن جذيمهء عبسى است در عداد شاعران عرب اسلامى و ميان او و مرار مهاجات بود و يكديگر به باد هجا گرفتند و از نظم مساور است در شناساندن خود :
بليت و علمى لا يريم مكانه « 3 » * و افنى شباب الدهر و هو جديد
و ادركنى يوم إذا قلت قد مضى * يعود لنا او مثله فيعود
و اصبحت مثل السيف اخلق جفنه * تقادم عهد القين و هو حديد
أ لم تعلموا يا عبس لو تشكروننى * إذا التفت الذواد كيف اذود
أ لم تعلموا انّى ضحوك لديهم * و عند شديدات الاهور شديد
روزى حجّاج بن يوسف ثقفى امير عراقين به او گفت : « براى چه با آنهمه كبر سن ، شعر مىگويى ؟ » . گفت : « با شعر گفتن مزرعهام را آبيارى مىكنم و گوسفندان و شترانم را مىچرانم و احتياجم را با آن در كارهايم برمىدارم و هرگاه تو حوايجم را كفايت كنى ديگر شعر نمىگويم » .
مسبّحى :
منسوب است به مسبّح وزان مكبّر نام نياى عزّ الملك محمّد بن ابى القاسم عبيد اللّه بن احمد مسبّحى حرّانى مصرى است از اعيان فضلا و نويسندگان و در جامهء سپاهيان و در خدمت الحاكم ابن العزيز بود و كتابها پرداخت ، از جمله : تاريخ مصر در سيزده هزار ورق و كتاب التلويح و التصريح و كتاب الراح و الارتياح
هامش
( 1 ) - و نيز محمّد بن احمد بن عبد الرحيم مزّى در شمار منجّمان و اكابر دانشمندان متولّد 690 و متوفّى 750 و از اوست : كتاب كشف الريب فى العمل بالجيب و كتاب الروضات الزاهرات فى العمل بربع المقنطرات و كتاب كشف المريب فى العمل بالمجيب ( الأعلام / زركلى : 5 / 327 ) .
( 2 ) - صمعاء ، مؤنّث اصمع است و معنى آن در ذيل اصمعى گذشت و صمعاء نام دختر مساور بود ( مؤلّف ) .
( 3 ) - لا يريم مكانه يعنى از جايش جدا نمىگردد ( مؤلّف ) .