تخطي إلى المحتوى الرئيسي

راهنماى دانشوران در ضبط نامها ، نسبها و نسبتها ( فارسي ) — صفحة 252

مساهمون:

ص٢٥٢

مرقّع :

وزان مظفّر نام مرقّع بن قمامهء اسدى است از ياران امام علىّ بن ابى طالب عليهما السّلام .

مركوش :

وزان مدهوش لقب محمّد بن ميمون اندلسى است از نحويان و اديبان و از نظم اوست در پيرى كه مويش را كوتاه كرده بود :
تبسم عن مثل نور الاقاح * و اقصدنا بمراض صحاح و مريميس كما ماس غصن * تلاعب عطفيه موج الرياح و قصر من ليلة ساعة * فاعقب ذلك ضوء الصباح و انى و ان رغم العاذلون * من خمرا جفانه غير صاح
مركيشى : منسوب است به مركيش وزان خوش‌كيش نام حصارى است از اعمال اشبيليّه و ابو الوليد حجّاج بن محمّد بن عبد الملك بن حجّاج لخمى اشبيلى مركيشى در شمار محدّثان و متوفّاى 429 به آن منسوب است .

مرواريد :

لقب خواجه شهاب الدّين عبد اللّه ابن خواجه شمس الدّين كرمانى است در شمار اديبان و مترسّلان و شاعران و وزير سلطان حسين بايقرا امّا پس از مرگ آن پادشاه گوشه‌گيرى اختيار كرد و در فنّ موسيقى نيز مهارت داشت چندان‌كه گويند : « بهتر از او كسى ارغنون را ننواخت » . و صاحب كتاب مونس الاحباب در نثر و نظم و كتاب ترسّل و اين كتاب را در مكاتب براى ياد گرفتن انشا و شيوهء نامه‌نگارى درس مىدادند و ديوان شعر و بيانى تخلّص كرد . و او را مرواريد از اين نظر گفتند كه پدرش ( كه از طرف يكى از سلاطين تيمورى در بحرين و قطيف سفارت داشت ) قطعه مرواريد گرانبهايى به عنوان تحفهء شهريار تقديم داشت و به اين سبب لقب « مرواريد » بر او بماند و من از همين نظر كه خواستم علّت اينكه چرا او را مرواريد گفتند ترجمتش را در اينجا نوشتم و گرنه مرواريد احتياجى به ضبط نداشت و اين رباعى از اوست :
كس دور از آن شمع شب‌افروز مباد * چون من به وصال او بدآموز مباد مىسوزم و بر دل كس آن سوز مباد * روزيست مرا كه كس بدين روز مباد
مروانى : منسوب است به مروان بن حكم و منسوب به اوست : ابو الفرج علىّ بن حسين بن محمّد مروانى اموى اصفهانى از اعلام ادب و نويسندگان و در اميّه گذشت .

مروروذى :

منسوب است به مروروذ بر وزن كسر بود معرّب مرورود از شهرهاى معروف و آن غير از مروشاه‌جهان است و مروروز در نسبت به مروروذى و مروشاه‌جهان مروزى با زاى نقطه‌دار آيد و منسوب به مروروزى است ابو حامد احمد بن امر بن بشر بن حامد مروروزى در شمار فقيهان شافعى و صاحب كتاب الجامع الكبير و شرح المختصر مزنى و متوفّاى 362 . ابو حيّان توحيدى گفت : « شنيدم ابو حامد را كه گفت روا نيست كسى را به شرافت پدر بستايند و يا بر دنائت او نكوهش كنند » . و عمر بن محمّد بن خالد ابن عبد الملك مروروذى معروف به ابن خالد در شمار منجّمان و از راصدان زمان مأمون عبّاسى و صاحب كتاب تعديل الكواكب و كتاب ساختن اسطرلاب و در قرن سوّم زيست .