داورى از حدود مذاهب اربعه تجاوز ننمايد و تا اكبر شاه زنده بود قاضى با آرامش خاطر زيست ، امّا ازآنپس كه او درگذشت و فرزندش جهانگير شاه بر جاى پدر نشست ميدان براى دشمنان قاضى باز شد و نزد جهانگير شاه به شدّت سعايت كردند و به نقلى كتاب احقاق الحق و به نقل ديگر كتاب مجالس المؤمنين او را به عرض شاه رساندند و شاه امان را از او برداشت و دشمنان در زير تازيانه او را كشتند .
و بعضى گويند : « در راه او را گرد گرفتند و بدنش را پاره پاره كردند و به وضع فجيعى او را كشتند و از همين روى در ميان شيعه شهيد ثالث معروف است » .
و قبرش در اكبرآباد زيارتگاه است و شهادتش در سال 1019 بود و از او مصنّفات بسيار به يادگار ماند ، از جمله : كتاب مجالس المؤمنين و اين كتاب مشهورترين كتابهاى اوست و در اين كتاب كسانى را كه شيعه نبودهاند با كمترين نشانهاى كه از ايشان به دست آورده به شيعه ملحق كرده است چندانكه در وصفش گويند : « شيعهتراش بوده است » . و كتاب احقاق الحق و غير اينها و تا بيش از نود كتاب و رساله از او بر جاى مانده است و همچنين داراى قدرتى بر نظم شعر بوده و نورى تخلّص دارد و از غزل اوست :
اى در سر زلف تو صد فتنه به خواب اندر * در عشق تو خواب من نقشى است بر آب اندر
در شرع محبّت زان فضل است تيمّم را * كز دامن پاكان هست گردى به تراب اندر
* * *
عشق تو نهالى است كه خوارى ثمر اوست * من خارى از آن باديهام كاين ثمر اوست
بر مائدهء عشق اگر روزه گشايى * هشدار كه صد گونه بلا ماحضر اوست
وه كاين شب هجران تو بر ما چه دراز است * گويى كه مگر صبح قيامت سحر اوست
فرهاد صفت اين همه جان كندن نورى * در كوه ملامت به هواى كمر اوست
و نيز از آن دودمان است ابو محمّد حسن بن حمزة بن حسن مرعشى از علماى اماميّه قرن چهارم و صاحب كتاب الغيبه و سيّد ظهير الدّين ابن نصير الدّين مرعشى در عداد مورّخان قرن نهم و صاحب دو اثر نفيس يكى تاريخ طبرستان و رويان و مازندران تا وقايع 881 و ديگر تاريخ گيلان و ديلمستان تا وقايع 894 سيّد ظهير الدّين در دربار سلطان محمّد كياى دوّم داراى مشاغل دولتى بود و سپس در دربار جانشين او كاركيا ميرزا على به كارهاى ديوانى اشتغال داشت و در حدود 894 درگذشت . « 1 »
مرغبانى :
با غين نقطهدار منسوب است به مرغبان وزان قهرمان از قراى كس و ابو عمرو محمّد ابن احمد بن ابى النحوى حسن بن احمد مروزى مرغبانى در شمار محدّثان و متوفّاى 430 بدان منسوب است .
مرغينانى :
با غين نقطهدار منسوب است به مرغينان وزان بدبينان از شهرهاى ماوراءالنهر و از
هامش
( 1 ) - و نيز حسين بن محمّد مرعشى مكنّى به ابو منصور در شمار مورّخان قرن چهارم و پنجم هجرى و از مقرّبان سلطان محمود غزنوى است متوفّى 421 صاحب كتاب الغرر فى سير الملوك و اخبارهم در چهار جزء ( الأعلام / زركلى : 2 / 254 ) .
و نيز احمد بن ابى بكر بن صالح بن عمر مرعشى مكنّى به ابو العبّاس مشهور به شهاب الدّين در شمار فقيهان حنفى قرن نهم در سال 786 در مرعش متولّد شد و متوفّى 872 در حلب . از اوست : كتاب كنوز الفقه و كتاب نظم العمدة ( الأعلام / زركلى : 1 / 105 ) .