مرسى :
وزان كرسى منسوب است به مرسيه و آن نام شهرى است مشهور در اندلس و از اين شهر است ابو عبد اللّه شرف الدّين محمّد بن عبد اللّه ابن محمّد بن ابى الفضل مرسى سلمى در شمار نحويان و مفسّران و محدّثان و فقيهان و صاحب تصانيف ، از جمله : الضوابط النحويّة فى علم العربيّة و كتاب رى الظمآن فى تفسير القرآن و كتاب الكافى در نحو و غير اينها و در مرسيه سال 570 متولّد گرديد و در سال 655 در سفرى كه به طرف دمشق كرد از دنيا رفت و از نظم اوست در غزل :
قالوا فلان قد ازال بهائه * ذاك العذار و كان بدر تمام
فاجبتهم بل زاد نور بهائه * و لذا تضاعف فيه فرط غرامى
استقصرت الحاظه فتكاتها * فاتى العذار يمدها بسهام
و ابو عبد اللّه محمّد بن سعادة مرسى در شمار خطيبان و مفسّران و محدّثان و متكلّمان و صاحب كتاب شجرة الوهم المرقية الى ذروة الفهم و كتاب فهرست اسماء الشيوخ . وى در مرسيه و پس از آن در شاطبه قاضى بود و در شاطبه سال 564 درگذشت و ابو العبّاس احمد بن محمّد بن احمد مرسى در عداد اديبان و لغويان و صاحب شرح الغريب المصنف و شرح كتاب الاصلاح ابن سكّيت و در حدود سال 460 درگذشت . « 1 »
مرشانى :
منسوب است به مرشان وزان عطشان و آن نام شهرى است در اندلس و از آن شهر است ابو عمر احمد بن سيّد الخبير بن داود مرشانى در شمار محدّثان و متوفّاى 376 .
مرشدى :
منسوب است به مرشد بر وزن ملحد نام نياى شيخ عبد الرحمن بن عيسى بن مرشد است در شمار مفتيان مكّه و امام و خطيب آن و معاصر با شيخ بهائى و شارح كتاب عقود الجمان سيوطى و منظومهاى در تصريف به نام التصريف پانصد بيت از بحر رجز و متوفّاى 1037 . و نيز مرشدى تخلّص شاعرانهء محمّد زوارهاى است برادر سپهرى زوارهاى در شمار عرفاى شاعران و متوفّى 1030 و اين چند رباعى از او براى نمونه مسطور گرديد :
من دل به غم تو بسته دارم اى دوست * درد تو به جان خسته دارم اى دوست
گفتى به دل شكسته ما نزديكيم * من نيز دلى شكسته دارم اى دوست
* * *
نقش خم ابروى تو را در محراب * عكس لب ميگون تو را در مى ناب
زاهد چو بديد بىخود آمد به سجود * مىخواره چو يافت مست گرديد و خراب
* * *
گاهى ز لب تو همچو مى در جوشم * وز چشم تو گه چو مىكشان مدهوشم
هامش
( 1 ) - و نيز احمد بن عمر مرسى مكنّى به ابو العبّاس ملقّب به شهاب الدّين در شمار فقيهان و صوفيان قرن هفتم از مردم مرسيهء اندلس و ساكن اسكندريّه بود متوفّى 686 ( الأعلام / زركلى : 1 / 186 ) .
و نيز حسن بن عضد الدوله على مرسى برادر المتوكل على اللّه ملك اندلس مكنّى به ابو على و مشهور به -
- ابن هود در شمار فيلسوفان متصوّف قرن هفتم هجرى و متولّد 633 در مرسيه بااينكه پدرش نايبالسلطنهء آنجا بود وى به تصوّف و حكمت و طبّ گراييد . سفرى به حجّ رفت و در شام سكونت گزيد و او را به پيروى از وحدت وجود متّهم كردند ( الأعلام / زركلى : 2 / 203 ) .