و جهول بحظه * صارفى الناس اكملا
و ابو على حسن مراكشى از منجّمان و رياضىدانان و صاحب كتاب جامع المبادى و الغايات فى الميقات و اين كتاب در شرح آلات رصديّهء قدماء و مسائلى چند در جبر و مقابله مىباشد و متوفّى 660 .
و احمد بن عثمان مراكشى معروف به ابن البنّاء در شمار منجّمان و هيويان و مفسّران و رياضىدانان و صاحب تصانيف بسيار ، از جمله : كتاب مراسم الطريقة فى علم الحقيقة و كتاب تنبيه المفهوم فى مدارك العلوم و كتاب منتهى السئول فى الاصول و غير اينها و حضرمى در تاريخ او كتابى نوشت .
سال وفاتش به نظر نرسيد و مسلّم است كه از علماى قرن هفتم است .
مرباطى :
منسوب است به مرباط بر وزن مفتاح و آن شهرى است بر كنار دريا ميان حضرموت و عمّان و از آن شهر است ابو العبّاس احمد بن علىّ بن محمّد ابن علىّ مرباطى از علماى عربيّت و از مقرئان و شارح چندين كتاب ، از جمله : شارح كتاب الشاطبيّة و متوفّاى سال 640 .
مرّه :
به ضمّ ميم بر وزن غرّه ، مؤنّث مر است به معنى تلخ ، بخيل ، طمعكار و مرّة بن كعب نام پدر تيرهاى است در قريش و نام مرّة بن محكان شاعر عرب است كه در محكان گذشت و ابو مرّه كنيت ابليس است .
مرثد :
بر وزن مشهد و مجلس هر دو صحيح است به معنى مرد بزرگوار نام يكى از ملوك يمن است و نام فرزند ابو مرثد كنّاد غنوى كه ترجمتش در كنّاد گذشت و مرثد فرزند او در غزوهء رجيع شهيد گرديد .
مرثدى :
منسوب است به مرثد با همان ضبط نام نياى ابو احمد بن بشير مرثدى در شمار كاتبان الموفّق و معاصر ابن رومى شاعر و ميان آن دو ملاعبه و مزاح بود و صاحب كتاب الانواء و كتاب اشعار قريش و كتاب ديوان الرسائل .
مرجانى :
منسوب است به مرجان به معنى مرواريد و يا مرواريد خرد و مرجانى كسى است كه مرواريد بفروشد . مرجانى لقب نجم الدّين محمّد ابن ابى بكر بن علىّ بن يوسف ذروى « 1 » است كه در مكّه از مادر بزاد و هم در آنجا بزيست در شمار نحويان و اديبان و شاعران و فقيهان و ناظم قصيدهء مساعد الطّلاب عن قواعد الاعراب و متوفّاى 827 در مكّه .
و نيز مرجانى لقب ابو محمّد مرجانى است از مشاهير عرفا و در سال 699 در تونس از دنيا رفت و از او سخنان حكيمانهاى نقل كنند از آن جمله گفته است : « مرد بايد عيبپوش باشد نه عيبجوى و مصلح باشد نه مفسد و نظر بلند باشد نه پست نظر و قوى دل باشد نه ضعيف و روى گشاده باشد نه گرفته رو كه آنها همه صفات نيكان و اهل يقين است » .
مرجّى :
به صيغهء اسم مفعول وزان مصفّى نام ابو القاسم مرجّى بن كوثر است در شمار نحويان و اديبان و صاحب كتاب المفيد در نحو و كتابى در ضاد و ظاء .
وى در حلب زيست و ميان او و ابو العلاء معرّى مكاتبه بود و نام ابو عمرو مرجّى غافقى مرجيقى است و در مرجيقى بيايد .
هامش
( 1 ) - ذروى ، منسوب است به ذروه بر وزن نغمه نام شهرى است در يمن و نجم الدّين مرجانى در اصل از مردم ذروه بود ( مؤلّف ) .