قمولى :
با فتح اوّل و ضمّ دوّم منسوب است به قموله از قراى مصر در غربى نيل و از اين قريه است نجم الدّين احمد بن ملكىّ بن ياسين قمولى مصرى در شمار اديبان و فقيهان و صاحب كتاب البحر المحيط در شرح وسيط در فقه و شرح كافيهء ابن حاجب و شرح اسماء حسنى و متوفّى 727 .
قميئه :
بر وزن سفينه به معنى زبون و خرد مؤنث قمئى و آن نام مادر عمرو بن قميئه است در شمار شاعران جاهليّت و معاصر حجر پدر امرئ القيس و از نظم اوست :
رمتنى بنا الدهر من حيث لا ادرى * فكيف به من يرمى و ليس برام
و اهلكنى تأميل ما ليس مدركا * و تأميل عام بعد ذاك و عام
إذا ما رءانى الناس قالوا أ لم تكن * جليد احديت السن غير كهام
فافنى و ما افنى من الدهر ليلة * فلم يغن ما افنيت سلك نظام
فلو انّنى ارمى بنبل رميتها * و لكننى ارمى به غير سهام
على الراحتين مرة و على العصا * انوء ثلاثا بعدهن قيامى
كأنّى و قد جاوزت تسعين حجة * خلعت بها عنى عذار لجامى
قناطرى : منسوب است به قناطر بر وزن منابر و آن نام چندين موضع است ، از جمله : قناطر اندلس كه شهركيست نزديك روطه و ازآنجاست احمد ابن سعيد بن علىّ انصارى قناطرى معروف به ابن ابى الحال در شمار محدّثان و متوفّى 428 .
قنانى :
با فتح اوّل منسوب است به قنان بر وزن شهان و درست دانسته نشد كه قنانى در مورد ابو الحسن علىّ بن عبد الرحمن قنانى از اعلام اصحاب اماميّه و صاحب كتاب نوادر الاخبار و كتاب طرق خبر الولايه و متوفّى 413 منسوب است به مكان و يا پيشه و يا شخص .
قنبانى :
منسوب است به قنبان بر وزن درمان از قراى قرطبه در كشور اندلس و از اين قريه است ابو عبد اللّه محمّد بن عبد اللّه قنبانى در شمار فقيهان و محدّثان .
قنبره :
با ضمّ اوّل و سكون دوّم و فتح سوّم و چهارم قسمى از گنجشك باشد و آن نام قنبرة بن علىّ بن شاذان است در شمار اصحاب اماميّه و نيز لقب اسماعيل ابن محمّد قمّى در شمار محدّثان . و بايد دانست كه قنبره با ضمّ سوّم و فتح چهارم نيز درست است .
قنبرى :
منسوب است به قنبر بر وزن شهپر غلام امام علىّ بن ابى طالب عليهما السّلام و ابو طارق كثير بن طارق قنبرى از اصحاب اماميّه به دو منسوب است . « 1 »
قنبل :
با ضمّ اوّل و سوّم بر وزن قنفذ به معنى مرد سطبر سخت نام قنبل بن عبد الرحمن بن محمّد ابن خالد بن سعيد مكّى است از بزرگترين شاگردان ابن كثير و اوست كه قرائات ابن كثير را روايت كرد و ميان مردم پراكند و در سال 291 درگذشت و بعضى برآنند كه قنبل لقب اوست و در سبب لقبگذارى او به قنبل دو وجه نوشتند كه هر دو وجه با روش درست ادب سازگار نيست و ياقوت آن را نوشت و من از نوشتنش خويشتندارى كردم .
هامش
( 1 ) - و نيز عبّاس بن احمد قنبرى در شمار محدّثان است ( لغتنامه / دهخدا : 36 / 490 ) .