قلعى :
با فتح اوّل و سكون دوّم منسوب است به قلعه به معنى حصار و آن نام چندين موضع است ، از جمله : قلعهء يحصب در كشور اندلس و از اين قلعه است ابو على حسين بن عبد اللّه بن هشام غرناطى قلعى در شمار نحويان و مقرئان قرن دهم . « 1 »
قلقشندى :
با فتح هر دو قاف منسوب است به قلقشند بر وزن رهنورد از قراى مصر در سه فرسنگى قاهره و از آن قريه است شهاب الدّين احمد بن علىّ ابن احمد مصرى قلقشندى شافعى در شمار اديبان و فاضلان و منشئان و صاحب كتاب صبح الاعشى فى صناعة الانشاء و خود اين كتاب را تلخيص كرد و آن را ضوء الصبح المسفر و جنى الدوح المثمر ناميد . نيز كتاب نهاية الأدب فى معرفة قبائل العرب و در سال 821 درگذشت .
قمّاص :
با فتح و تشديد بر وزن عطّار پيراهنفروش را گويند و آن لقب ابو محمّد حسن بن علويّهء قمّاص است در شمار محدّثان اماميّه .
قمّاط :
با فتح و تشديد قماط ( بر وزن كنار ) فروش را گويند و قماط ، ريسمانى است كه دست و پاى كودك را به آن در پارچه پيچند و در تركى آن را قنداق و در فارسى غندك بر وزن اردك گويند و آن لقب ابو سعيد خالد بن سعيد قمّاط و صدقة بن عمير قمّاط است هر دو در شمار محدّثان خاصّه .
قمراوى :
با فتح اوّل منسوب است به قمراء بر وزن صحراء از قراى حوران از توابع دمشق و از آن قريه است موسى قمراوى در شمار اديبان و فقيهان و شاعران و مناظران و متوفّى 625 .
قمرى :
با ضمّ اوّل و سكون دوّم منسوب است به قمر از قراى مصر و از اين قريه است ابو الازهر حجّاج بن سليمان بن افلح قمرى در شمار محدّثان و از راويان انس بن مالك و متوفّى 197 و قمرى با فتح اوّل و دوّم منسوب است به قمر به معنى ماه و آن لقب ابو منصور حسن بن نوح قمرى بخارى است در شمار حذّاق طبيبان و معاصر محمّد زكريّاى رازى و صاحب كتاب غنى و منى و كتاب علل العلل و مجموعهء كبير در ادويهء مفرده و غير اينها و چنين نويسند كه : « ابن سينا نزد وى كسب دانش كرد » . « 2 »
قمنى :
با كسر اوّل و فتح دوّم منسوب است به قمن از قراى مصر و ابو الحسن يوسف بن عبد الاحد ابن سفيان قمنى در شمار محدّثان و متوفّى 315 به آن منسوب است .
هامش
( 1 ) - و نيز محمّد بن علىّ بن حسن قلعى در شمار فقيهان و محقّقان است كه به قلعهء حلب منسوب است متوفّى 630 در مرباط . از اوست : تهذيب الرئاسة فى ترتيب السياسة ، احكام العصاة ( الأعلام / زركلى :
6 / 281 ) .
و نيز عمر بن علىّ قلعى مغربى مكنّى به ابو جعفر در شمار پزشكان و داروشناسان است ، در دمشق سكونت گزيد و در آخر عمر نابينا شد . از اوست : حواشى بر كتاب قانون ابن سينا ، شرح فصول ابقراط ، ذخيرة الالباء ( لغتنامه / دهخدا : 36 / 440 ) .
( 2 ) - و نيز جعفر بن عبد اللّه بن اسماعيل قمرى مكنّى به ابو على از مردم مرو در شمار محدّثان است و در پانصد و سى و اندى درگذشت ( اللباب فى تهذيب الأنساب : 3 / 54 ) .
و نيز محمّد تقى قمرى دربندى شيروانى از شاعران ترك بود و قمرى تخلّص مىكرد . مراثى نغزى در مصائب كربلا سروده و به نام كنز المصائب چاپ شده است . در اوايل قرن چهاردهم زنده بود . سال وفاتش معلوم نيست ( ريحانة الأدب : 4 / 485 ) .