اراك اللّه يا دلفا ما قد * لقيه قعنب يوم الهنيّه
غدا يبغى النكاح فعاد فيه * ايور كالعصي مهلبيه
تشقق دبره و يقول هذا * جزاء ذوى التلوط بالنسيه
كسى قعنب را بر نوشيدن باده نكوهيد و گفت :
« كنون كه پيرى تو را رسيد و سالخورده شدى سزد كه آن را ننوشيدى » . گفت : « مرا در روزگارى كه گلبنان گل به بار آوردهاند نكوهيدى و جز اين هنگام وقت ديگر نيافتى » .
قعنبى :
با ضبط پيش منسوب است به قعنب نياى ابو عبد الرحمن عبد اللّه بن مسلمة بن قعنب حارثى مشهور به راهب از اعلام محدّثان و از شاگردان امام مالك و هم از راويان موطأ و متوفّى 221 و او را ازاينروى كه عبادت پيشه بود راهب گفتند .
قعين :
بر وزن زبير مصغّر اقعن آنكس كه نرمهء بينىاش كوتاه و يا بلند باشد و آن نام تيرهاى است در بنى اسد . نيز نام پدر كعب بن قعين يمانى است در شمار ياران اخلاص پيشهء امام علىّ بن ابى طالب عليهما السّلام .
قفّال :
بر وزن شدّاد به معنى قفلگر لقب جمعى است ، از جمله : ابو بكر محمّد بن علىّ بن اسماعيل قفّال شاشى در شمار فقيهان شافعى و محدّثان و در طلب حديث رحلتها كرد و مذهب شافعى را در ماوراءالنهر رواج داد و كتابى در اصول فقه نوشت و در سال 365 يا 366 درگذشت . و از جمله : ابو بكر عبد اللّه بن احمد بن عبد اللّه قفّال مروزى نيز در شمار فقيهان شافعى و اديبان . و چنين نوشتند كه : « وى پيشهء قفلسازى داشت و در سىسالگى به راه دانشجويى افتاد و جمعى از اعلام شاگردان و پروردگان اويند مانند : ابو محمّد جوينى والد امام الحرمين و قفّال مروزى همان كسى است كه سلطان محمود سبكتكين را بر آن داشت كه از مذهب ابو حنيفه بگردد و به مذهب شافعى گرايد و اين كار براثر نمازى بود كه بر طريقت حنفى و شافعى در محضر سلطان محمود خواند و داستان آن را دميرى در حيوة الحيوان و ابن خلّكان در وفيات الاعيان نوشتهاند » . و قفّال در سيستان سال 417 درگذشت .
قفصى :
منسوب است به قفص بر وزن قفل از قراى بغداد نزديك عكبر او از اين قريه است ابو العبّاس احمد بن حسن بن احمد بن سليمان قفصى در شمار محدّثان و متوفّى 466 و ابو اسحاق يوسف بن جامع ابن ابى البركات قفصى ضرير در شمار مقرئان و لغويان و صاحب تصانيف در قرائات و متوفّى 682 .
قفطى :
با كسر اوّل منسوب است به قفط بر وزن مهر از قراى صعيد مصر و از اين قريه است جمال الدّين ابو الحسن علىّ بن يوسف بن ابراهيم بن عبد الوحد شيبانى قفطى در شمار اديبان و كاتبان و مورّخان و وزيران و صاحب كتاب اخبار العلماء باخبار الحكماء و همين كتاب منشأ شهرت علمى اوست و كتاب اخبار المحمّدين من الشعراء و اشعارهم و كتاب انباء الرواة على ابناء النحاة و تاريخ مصر و غير اينها . جمال الدّين قفطى سال 568 از مادر زاد و در كودكى به قاهره رفت و به كسب دانش پرداخت و پس از چندى با پدرش به بيت المقدّس رفت و در آنجا تحصيلات خود را به پايان رسانيد و ازآنجا به حلب رفت و ده سال در آن شهر بزيست و در در سال 633 به وزارت الملك العزيز رسيد و در سال 646 درگذشت و تا سال وفاتش وزير بود و