تخطي إلى المحتوى الرئيسي

راهنماى دانشوران در ضبط نامها ، نسبها و نسبتها ( فارسي ) — صفحة 139

مساهمون:

ص١٣٩
ابن حسين بن سعيد بن مسعود قطربّلى در شمار افاضل نويسندگان و صاحب كتاب تاريخ و كتاب فقر البلغاء و كتاب المنطق و هم در شمار محدّثان اماميّه و از اصحاب امام حسن عسكرى عليه السّلام و بعضى نام او را عبد اللّه نوشته‌اند و ابن نديم احمد نوشت و ما نيز همان نام را آورديم .

قطرمش :

بر وزن خبر بر معرّب لفظ تركى است و ابن قطرمش كنيت مشهور ابو نصر محمّد ابن سليمان بغدادى سمرقندى است در شمار اعيان فاضلان و حاسبان و مهندسان و گويند : « در حلّ اقليدس و مسائل هندسى دستى توانا داشت و از پدر اموال بسيارى ميراث برد و همهء آن را در قمار از دست داد و آن‌گاه ضرورت معاش او را به صنعت وراقت واداشت و كتابها به خطّ خود نوشت و مزد آن را گرفت » . و از نظم اوست :
لا و الذى سخر قلبى لها * عبدا كما سخرنى قلبها ما فرحى فى حبّها غيران * زين عندى هجرها قلبها
و در سال 620 درگذشت و بعضى بر جاى ابن قطرمش ابن قتلمش ضبط كرده‌اند .

قطعى :

اين لفظ را در نسبت ابو عبد اللّه حسين ابن محمّد بن يحيى بن زياد فزارى در شمار محدّثان اماميّه و از مشايخ تلّعكبرى آورده‌اند و گفته‌اند كه : « او پيشهء جامه‌پاره‌فروشى داشت » بنابراين ضبط درست آن قطعى است با كسر اوّل و فتح دوّم منسوب به قطع جمع قطعه به معنى پاره . امّا بعضى با ضمّ اوّل و سكون و بعضى ديگر با فتح و سكون ضبط كرده‌اند و گفته‌اند : « قطعى به هر دو ضبط كسى است كه به مرگ امام موسى بن جعفر عليهما السّلام قاطع باشد در برابر فرقه‌اى كه گويند او نمرده بلكه پنهان و پوشيده است و سپس ظهور كند » . و هرچند اصطلاح قطعى خصوص با فتح و سكون بجاست امّا درخصوص صاحب ترجمت به كار بردن اصطلاحى چنان ، دور به نظر رسد .

قطفتى :

با فتح اوّل و ضمّ دوّم و سكون سوّم منسوب است به قطفتا نام محلّتى در غربى بغداد و ابو الحسين احمد بن محمّد بن احمد وزان قطفتى در شمار محدّثان و متوفّى 448 به آن منسوب است .

قطنى :

با فتح اوّل و دوّم منسوب است به قطنا از قراى دمشق و از اين قريه است ابو على حسن بن علىّ بن محمّد قطنى در شمار محدّثان .

قطوانى :

با فتح اوّل و دوّم منسوب است به قطوان بر وزن طيران از قراى سمرقند و از اين قريه است ابو عبد اللّه محمّد بن عصام قطوانى در شمار فقيهان و متوفّى 352 و ابو محمّد محمّد بن محمّد ابن ايّوب قطوانى در شمار فقيهان و واعظان و مفسّران و متوفّى 506 و امّا ابو الهيثم خالد بن مخلد كوفى قطوانى در شمار محدّثان و از مشايخ بخارى و متوفّى 283 در خلافت مأمون . گويند : « به قطوان ( كه نام موضعى است ) به كوفه منسوب است » .

قطيعى :

منسوب است به قطيعه بر وزن سفينه و آن بخشى است كه از زمين خراج جدا كنند و آن نام چندين موضع است در بغداد ، از جمله : قطيعة الرقيق كه سپس نام محلّتى در بغداد گرديد و از آن قطيعه است ابو بكر احمد بن جعفر بن حمدان بن مالك قطيعى در شمار فقيهان و محدّثان و متوفّى 368 و از سخنان اوست : « محرومى در بىتوكّلى و زياده‌طلبى است » .