قبيله است جمال الدّين ابو الفضل محمّد بن عمر قرشى در شمار افاضل و اديبان و مترجم كتاب صحاح اللغة جوهرى به فارسى به نام الصراح من الصحاح و نيز ذيل آن به نام ملحقات الصراح و از تأليف آن شب سهشنبه 16 صفر 681 فراغت يافت . نيز از آن قبيله است حسين بن عقيل بن محمّد بن عبد المنعم بن هاشم واسطى قرشى و در بزّاز گذشت . « 1 »
قرط :
بر وزن قفل به معنى گوشواره نام قرط بن جرير ازدى و قرط بن يسار بن ابى ربيعه است كه هر دو صحابىاند .
قرطبى :
با ضمّ اوّل و سوّم منسوب است به قرطبه بر وزن غلغله از شهرهاى اندلس و از آن شهر است يحيى بن عبد الرحمن بن بقى قرطبى در شمار اديبان و شاعران و در نظم موشّح دستى دراز داشت و در قدرت خود بر نظم شعر گفت :
هو الشعراء جرى فى ميادين سبقه * و افرج من ابوابه كلّ مبهم
فسل اهله عنّى هل امترت منهم * بطبعى و هل غادرت من متردم
سلكت اساليب البديع فاصبحت * باقوالى الركبان فى البيد ترتمى
و ربتما غنى به كلّ ساجع * يرد ده فى شجوه و الترنم
و ضيعنى قومى لانى لسانهم * إذا افحم الاقوام عند التكلّم
و طالبنى دهرى لانى زنته * و انّى فيه غرة فوق ادهم
و در سال 540 درگذشت . و نيز محمّد بن موسى بن هاشم بن يزيد قرطبى در شمار اديبان و صاحب كتاب طبقات الكتاب و كتاب شواهد الحكم و متوفّى 309 . و نيز ابو مروان عبد الملك بن حبيب بن سليمان قرطبى در شمار اديبان و صاحب كتاب طبقات الفقهاء و كتاب غريب الحديث و كتاب تفسير الموطأ و غير اينها و متوفّى 239 . و نيز قاسم بن محمّد بن احمد قرطبى انصارى در شمار اديبان و مقرئان و محدّثان و صاحب كتاب الجواهر المفصّلات فى المسلسلات و كتاب غرائب اخبار المسندين و كتاب اخبار صلحاء الاندلس و غير اينها و متوفّى 642 . و نيز ابو عبد الملك احمد بن محمّد بن عبد البرّ قرطبى در شمار اخباريان و اديبان و صاحب كتاب تاريخ فقهاى قرطبه و متوفّى 338 . و نيز خالد بن سعد قرطبى در شمار مورّخان و صاحب كتاب تراجم رجال اندلس و متوفّى 352 . نيز صائن الدّين يحيى
هامش
( 1 ) - و نيز حسّان بن محمّد بن احمد بن هارون قرشى مكنّى به ابو الوليد در شمار امام فقيهان عصر خود و دانشمندى پارسا بود . متوفّى 349 و در مقبرهء نصر بن زياد قاضى به خاك سپرده شد ( الأنساب / سمعانى : 4 / 470 ) .
و نيز حيدر بن محمّد با كنيت ابو الصهباء از مردم نيشابور و در شمار محدّثان بود متوفّى 373 درحالىكه يكصد و سه سال داشت ( الأنساب / سمعانى : 4 / 471 ) .
و نيز عبد اللّه بن محمّد بن عبيد قرشى مكنّى به ابو بكر معروف به ابن ابى الدنيا در شمار ثقات محدّثان بود متوفّى 281 ( الأنساب سمعانى : 4 / 471 ) .
و نيز سعيد بن عبّاس بن محمّد بن علىّ بن محمّد ابن سعيد بن عبد اللّه بن اميّة بن خالد بن حزّار بن محرز ابن حارثة بن ربيعة بن عبد العزّى بن عبد شمس بن عبد مناف بن قصى بن كلاب قرشى مكنّى به ابو عثمان از مردم هرات و در شمار راويان مورد اعتماد بود . وى در 413 پس از سفر حجّ به بغداد آمد و در آن شهر حديث گفت و به سال 432 يا 433 در هرات درگذشت ( الأنساب / سمعانى : 4 / 470 ) .