فرزدقى :
با ضبط پيش منسوب است به فرزدق مشهور نياى ابو الحسن علىّ بن فضال ابن علىّ بن غالب فرزدقى مجاشعى قيروانى در شمار اديبان و لغويان و شاعران و مفسّران و مورّخان و صاحب كتاب تفسير بزرگ در بيست مجلّد به نام برهان العميدى و كتاب نكت در قرآن و كتاب اكسير الذهب فى صناعة الأدب و كتاب الفصول فى معرفة الاصول و كتاب الاشارة فى تحسين العبارة و كتاب الدول در تاريخ و غير اينها و متوفّى 479 و از نظم ساير اوست :
و اخوان حسبتهم دروعا * فكانوها و لكن للاعادى
و خلتهم سها ما صائبات * فكانوها و لكن فى فؤادى
و قالوا قد صفت منّا قلوب * لقد صدقوا و لكن عن ودادى
نيز از نظم لطيف مضمون اوست :
يا يوسفى الجمال عبدك لم * يبق له حيلة من الحيل
ان قدّ فيه القميص من دبر * قد قد فيه الفؤاد من قبل
و در فراگرفتن دانش از كسى كه داند و بدان كار نكند گفته است :
خذ العلم عن راويه و اجتلب الهدى * و ان كان راويه اخا عمل زارى
فان رواة العلم كالنخل يانعا * كلّ التمر منه و اترك العود للنار
و در تحريف خوان با خوان گفته است :
ما هذه الالف التى قد زدتم * فدعوتم الخوان بالاخوان
فرشى :
با فتح اوّل و سكون دوّم منسوب است به فرش و فرشى كسى را گويند كه فرش بفروشد و فرّاش كسى را كه فرش بگستراند و آن لقب ابو طاهر بركات بن ابراهيم بن طاهر بن بركات دمشقى فرشى است در شمار محدّثان و متوفّى 598 .
فرضى :
با فتح اوّل و دوّم منسوب است به فريضه مانند حنفى و حنيفه و فرضى كسى را گويند كه به داشتن علم فرائض موصوف باشد و آن لقب جمعى است ، از جمله : تقىّ الدّين سليمان بن خلف ابن عوض دقيقى مصرى و در دقيقى گذشت . و از جمله : ابو محمّد حسن بن علىّ بن بركة بن عبيدهء فرضى كرخى است در شمار مقرئان و نحويان و لغويان و فرضيان و متوفّى 582 . گويند : « در علم فرائض و تقسيم تركات درازدست و ماهر بود » . و ابن فرضى كنيت مشهور ابو الوليد عبد اللّه بن محمّد ابن يوسف بن نصر قرطبى است در شمار اديبان و اخباريان و محدّثان و فقيهان و صاحب كتاب تاريخ علماى اندلس و كتاب اخبار شعراى اندلس و غير اينها و از نظم اوست :
ان الذى اصبحت طوع يمينه * ان لم يكن قمرا فليس بدونه
ذلى له فى الحبّ من سلطانه * و سقام جسمى من سقام جفونه
ابن فرضى سال 351 از مادر زاد و در سال 382 از راه قيروان آهنگ زيارت مكّه كرد و در قيروان از ابو زكريّا يحيى بن عبد العزيز خزّاز استفادت كرد و پس از مراجعت از مكّه به تدريس پرداخت و در فتنهء بربر سال 403 كشته گرديد و چهار روز جنازهاش در ميان كثافت ماند و متعفّن گرديد و غسل دادن آن ميسّر نشد و همچنان او را