تخطي إلى المحتوى الرئيسي

راهنماى دانشوران در ضبط نامها ، نسبها و نسبتها ( فارسي ) — صفحة 477

مساهمون:

ص٤٧٧
و در مدايح و مراثى اهل بيت نيز اشعار بسيار دارد مانند اين قطعه :
لو شق قلبى ليرى وسطه * خطان قد خطا بلا كاتب العدل و التوحيد فى جانب * و حبّ اهل البيت فى جانب
اخبار صاحب بن عبّاد بسيار است و عشقش به مطالعهء كتاب تا آن اندازه بود كه در سفرها كه رفت هفتاد بار شتر با خود كتاب برد و علاقه‌اش به علم و ادب تا آن پايه بود كه خانه‌اش بارانداز علما و فضلا و شعرا بود و خود گفت : « مرا به يك‌صد هزار قصيده ستودند و در دلم هيچ ستايشى چونان ستايش ابو سعيد رستمى اصفهانى نيفتاد كه گفت :
ورث الوزارة كابرا عن كابر * موصولة الاسناد بالاسناد يروى عن العبّاس عباد وزا * رته و اسماعيل عن عباد » .
و شيخ صدوق كتاب عيون اخبار الرضا را به نام او پرداخت و حسن بن محمّد قمّى كتاب تاريخ قم را به خاطر او نوشت و همچنان تا پايان عمر بر وزارت بپاييد تا در سال 385 در رى درگذشت و جنازه‌اش را به اصفهان بردند و در آنجا به خاك سپردند و شريف رضى او را به قصيدتى بلندمرثيت گفت كه مطلعش اين است :
أ كذا المنون يقطر الّا بطالا * أ كذا الزمان تضعضع الا جبالا
گويند : « در مرگش بازار بسته گرديد و مردم از هر سو به طرف قصرش انجمن شدند و چشم‌به‌راه بيرون شدن جنازه بودند و فخر الدوله و سران سپاه حالى كه لباسهاى ماتم دربر كردند براى تشييع جنازه حضور يافتند و جنازه را كه مردم ديدند بانگشان به گريستن برخاست و فخر الدوله پيش روى جنازه رفت و چند روز ماتم گرفت » .

صاغانى :

منسوب است به صاغان معرّب چغانه از قراى مرو و ابو حامد احمد بن محمّد اسطرلابى صاغانى در شمار منجّمان و مهندسان عصر عبّاسى كه در بغداد زيست و در علوم رياضى پيشرفت نمايانى كرد و شاگردان خوبى بپرورانيد كه هركدام به فراگرفتن دانش از او مباهات كردند و نيز در ساختن اسطرلاب و آلات رصد مهارتى داشت و اصلاحاتى در آن وارد كرد و در سال 379 درگذشت بدان منسوب است .

صاقرى :

با كسر قاف منسوب است به صاقريّه از قراى مصر و ابو محمّد بن مهلب بن احمد بن مرزوق مصرى صاقرى در شمار محدّثان بدان منسوب است .

صالحانى :

منسوب است به صالحان از محلّات قديم اصفهان و طلحة بن حسين بن ابى ذر محمّد ابن ابراهيم اصفهانى صالحانى در شمار محدّثان و متوفّى 515 بدان منسوب است .

صالحانى :

منسوب است به صالحيّه از قراى غوطه دمشق و محمّد بن يوسف دمشقى صالحى صاحب كتاب انسان العيون فى سيرة الامين و المأمون معروف به سيرهء شاميّه و متوفّى 942 بدان منسوب است . و نيز صالحيّه نام چندين موضع ديگر است ، از جمله : نام قريه‌اى است در جزيره . و از جمله : نام محلّتى است در بغداد و ندانستم محمّد بن نجم الدّين صالحى ناظم ديوان سجع الحمام فى مدح خير الانام و متوفّى 1012 به كدام يك منسوب است .