الأئمّة و متوفّى 855 . و از جمله : علىّ بن عبد الحميد مصرى در شمار اعلام عرفا و صاحب قصيدهء بديعه و از آن قصيده است :
تجردت من دنياى و السيف لم يكن * ليبلغ نجح السعى حتّى تجردا
و از سخنان اوست : « يرزق لعبد من اليقين به قدر ما يرزق من العقل ؛ يعنى بنده را از يقين آنقدر بهره دهند كه از عقل دادهاند » . و در سال 612 در مصر از دنيا رفت .
صبّان :
بر وزن شدّاد صابونساز و صابونفروش را گويند و آن لقب محمّد بن علىّ صبّان مصرى است در شمار اعلام فقيهان و صاحب كتاب اسعاف الراغبين فى سيرة المصطفى و اهل بيته الطاهرين و غير آن و متوفّى 1206 .
صبحى :
با فتح اوّل منسوب است به صبحه بر وزن دسته از قلاع دياربكر ميان آمد و ميافارقين و ازآنجاست ابو الحسن حسين بن عبد اللّه صبحى بصرى در شمار مرتاضان و صوفيان . گويند : « مدّت سى سال از زيرزمين سراى خود بيرون نرفت و به مجاهدت و عبادت مشغول بود » . از او پرسيدند :
دانا كيست ؟ گفت : « آنكس كه از صحبت نادان تا تواند گريزد » . و در حدود سال 320 درگذشت .
صبرى :
منسوب است به صبر بر وزن شهر و آن نام كوهى است بلند در يمن كه در دامنه و فراز آن قلعههاى چندى است كه مسكن مردم جبل صبر است و ازآنجاست ابو سعيد نشوان بن سعيد بن نشوان صبرى يمنى در شمار فقيهان و متكلّمان و اديبان و شاعران و صاحب كتاب شمس العلوم و شفاء كلام العرب من الكلوم در لغت و اين كتاب را فرزندش تلخيص كرد و آن را ضياء العلوم ناميد و صاحب قصيدهء مشهوره كه مطلعش اين است :
الامر جد و هو غير مزاح * فاعمل لنفسك صالحا يا صاح
و در سال 573 درگذشت . « 1 »
صبيح :
بر وزن زبير مصغّر صبح از اعلام است و نام نياى ابو جعفر احمد بن يوسف بن قاسم بن صبيح از اعلام كاتبان مأمون خليفهء عبّاسى و هم در شمار شاعران و از نظم اوست :
إذا ما التقينا و العيون نواظر * فالسننا حرب و ابصارنا سلم
و تحت استراق اللحظ منامودة * تطلع سرا حيث لا يبلع الوهم
و در سال 213 درگذشت . « 2 »
صبيحى :
اين لفظ را در نسبت ابو جعفر حمدان بن معافاى صبيحى در شمار محدّثان خاصّه و صاحب كتاب شرايع الايمان و كتاب الاهليلجه و متوفّى 265 آوردهاند و گفتهاند : « منسوب است به قصر صبيح » . امّا نگارنده قصر صبيح را در جايى
هامش
( 1 ) - و نيز صبرى از شعراى ايران و از سادات زوارهء اردستان اصفهان است :ز بسكه خاك به سر كردم از غمت مشكل * كه روز حشر سر از خاك برتوانم كرد( لغتنامه / دهخدا : 31 / 134 ) .
( 2 ) - و نيز صبيح يكى از اصحاب پيغمبر صلى اللّه عليه و آله و آزاد كردهء امّالمؤمنين امّ سلمه بود و راوى حديث : انا حرب لمن حاربكم و سلم لمن سالمكم دربارهء على و فاطمه و حسن و حسين عليهم السّلام است .
و نيز صبيح از اصحاب پيامبر صلى اللّه عليه و آله و آزادكردهء سعيد بن العاص اموى است ( لغتنامه / دهخدا : 31 / 140 ) .