شبيل :
بر وزن زبير مصغّر شبل به معنى بچّه شير و آن نام جمعى است ، از جمله : شبيل بن ورقاء در شمار شاعران جاهلى كه عصر اسلام را دريافت و دين اسلام را پذيرفت و با اين وصف ، زير بار تكليف روزهء ماه رمضان نرفت و روزه نگرفت . دخترش او را گفت چرا روزه نگيرى ؟
گفت : « در قبر بسيار روزه خواهم گرفت » . و اين شعر خواند :
و تأمرنى بالصوم لا در درها * و فى القبر صوم يا اميم طويل
و از جمله : شبيل بن عرعره ضبعى در شمار علما و خطباى خوارج و در آغاز ، راه روافض را رفت و سپس به خوارج پيوست و گفت : « از روافض در روز رستاخيز بيزارم » .
شتر :
بر وزن كمر برگشتن پلك زيرين چشم است و نام بعضى از محدّثان و شتير بر وزن زبير مصغّر آن نام شتير بن شكل عبسى كوفى تابعى است و بعضى او را صحابى شمردهاند و اشتر - كه لقب مالك است و در اشتر ترجمتش گذشت - از همان مادّه است .
شجاعى :
منسوب است به شجاعه بر وزن گشاده نام شجاعة بن مالك بن كعب بن حرث است پدر تيرهاى در قبيلهء ازد و حسن بن طيّب ابن حمزه شجاعى صاحب كتاب ذوات الاجنحه به دو منسوب است . « 1 »
شجّار :
با فتح و تشديد بر وزن عطّار درخت شناس را گويند و آن نام بعضى از صحابه است و ابو شجّار كنيت عبد الحكم بن عبد اللّه شجّار است در شمار محدّثان و بعضى آن را بر وزن كنار ضبط كردهاند و آن به معنى صورت انسان و يا جانور است كه از چوب و پارچه و يا استخوان سازند و پشت در و يا كشتزار گذارند تا جانوران بترسند و بگريزند و در فارسى آن را ( مترسك ) نامند . « 2 »
شجره :
بر وزن دهنه به معنى تكدرخت از اعلام است و نام شجرة بن ميمون از ثقات محدّثان خاصّه .
شجرى :
منسوب است به شجره با ضبط پيش و آن نام موضعى است در ششميلى مدينه و مسجد شجره در آن موضع واقع است و ابراهيم بن يحيى بن محمّد بن عبّاد بن هانى شجرى مدنى در شمار محدّثان بدان منسوب است و ابن شجرى كنيت مشهور ابو السعادات هبة اللّه بن علىّ بن محمّد ابن علىّ بن عبد اللّه بن ابى الحسن بن عبد اللّه الامين ابن عبد اللّه بن حسن بن جعفر بن حسن بن علىّ
هامش
و نيز شبيب بن يزيد بن نعيم بن قيس شيبانى ملقّب به ابو الضحّاك از دلاوران معروف و رهبران قيام عليه بنى اميّه بود . جاحظ دربارهء وى مىنويسد : « در جنگ مردى دلير بود و به اتّفاق صالح بن مسرح عليه حجّاج ثقفى در موصل قيام كرد و دعوى خلافت نمود و 120 تن با وى بيعت كردند و دوبار حجّاج را شكست داد ، سرانجام عبد الملك با سپاهى به سردارى سفيان بن الابرد كلبى ، به يارى او شتافت ، شبيب را شكست داد و جمعى را كشت . شبيب هنگامى كه از روى پل دجيل ( نواحى اهواز ) عبور مىكرد اسب او سركشى كرد و وى را به رودخانه انداخت و غرق گرديد » . ( الأعلام / زركلى :
3 / 156 ) .
( 1 ) - و نيز شجاعى ابو نصر محمّد بن محمود بن محمّد بن علىّ شجاع سرخسى معروف به سره مرد از افاضل محدّثان شافعى متعصّب بود ، متوفّى 534 در سرخس ( لغتنامه / دهخدا : 30 / 262 ) .
( 2 ) - و نيز علاثة بن شجّار از صحابه بود ( لغتنامه / دهخدا : 30 / 260 ) .