ابن عبد الرحمن بن محمّد زغرتانى هروى در شمار محدّثان بدان منسوب است .
زغلول :
بر وزن پرزور به معنى كودك ، نيز مرد چالاك لقب سعد زغلول پاشا رئيس حزب وفد مصر و شاگرد سيّد جمال الدّين افغانى و همكار شيخ محمّد عبده بود . گويند : « اصلاحات اخير كشور مصر نتيجهء كوششها و مجاهدتهاى اوست » .
و در سال 1345 درگذشت . نيز لقب برادرش احمد فتحى پاشا زغلول است از نويسندگان شهير مصر و از مترجمان كتب اروپايى به عربى . « 1 »
زغيلى :
منسوب است به زغيل بر وزن زبير و آن نام زغيل تمّار ( خرمافروش ) است از مشايخ ابن شاهين و گويند : « محمّد بن عتبه زغيلى از محدّثان خاصّه منسوب به اوست » . و بعضى برآنند كه وى منسوب است به زعيل با عين بىنقطه پدر تيرهاى از عرب در قبيلهء كعب بن حارث .
زفر :
بر وزن عمر به معنى شير ، دلير ، دريا ، نهر پرآب ، بخشايشگر ، نيرومند ، باربر ، پيشرو سپاه از اعلام است و نام جمعى از صحابه و محدّثان .
زقّاق :
بر وزن عطّار مشكساز و مشكفروش را گويند و آن لقب ابو بكر احمد بن نصر مصرى است در شمار صوفيان قرن سوّم و در سلك اقران جنيد و ابن زقّاق كنيت علىّ بن قاسم است از مشاهير قرّاء و از اعلام نحويان كه در دمشق زيست و كتاب الجمل را در چهار مجلّد شرح كرد و نيز كتاب مفردات القراءة پرداخت و در سال 605 درگذشت .
زقيقه :
با ضمّ اوّل بر وزن جهينه از اعلام است و ابن زقيقه كنيت محمود بن عمر نسائى است در شمار طبيبان و شاعران .
زكار :
بر وزن نهاد نام زكار بن حسن دينورى است در شمار ثقات محدّثان خاصّه و صاحب كتاب الفضائل . نيز نام زكار بن يحيى واسطى است در شمار محدّثان اماميّه .
زكرمى :
منسوب است به زكرم بر وزن جعفر و آن نام قريهاى است در آفريقا و يا در اندلس و يا نام قبيلهاى است از بربر و ترديد از ياقوت است و ابو حفص زكرمى عروضى در شمار اديبان و شاعران بدان منسوب است .
زكير :
بر وزن زبير نام پدر عاصم بن زكير حنفى كوفى است در شمار محدّثان خاصّه .
زلازل :
بر وزن منازل و ابن ابى الزلازل كنيت مشهور ابو عبد اللّه حسين بن عبد الرحيم بن وليد بن عثمان بن جعفر كلابى است در شمار اديبان و لغويان و كاتبان و شاعران و از شاگردان ابو القاسم زجّاجى و ابو بكر خرايطى و صاحب كتاب انواع الاسجاع و متوفّى 354 و از نظم اوست در هشت چيزى كه به زندگانى پسر آدم چسبيده است :
هامش
( 1 ) - احمد فتحى پاشا زغلول در 1279 قمرى در ابيان يكى از قراى مصر به دنيا آمد . وى تحصيلات ابتدايى و متوسطه را در مصر به پايان رسانيد . ازآنپس به فرانسه رفت و در رشتهء حقوق فارغ التحصيل شد . به قاهره بازگشت و در مشاغل مختلف خدمت كرد و در سال 1332 قمرى در قاهره درگذشت . از آثار اوست : المحامات فى الحقوق ، شرح قانون مدنى ، التربية العامة ، رسالة فى التزوير و كتب زير را از فرانسه به عربى ترجمه كرد : خواطر و سوانح فى الإسلام ، روح الاجتماع ، سر تطوّر امم ، الشرائع لبنتام ( الأعلام / زركلى : 1 / 194 ) .