خوانندهء آن آمرزش خواست » . و در سال 339 در طبريّهء شام درگذشت . « 1 »
زجاجلى :
با فتح اوّل و كسر جيم دوّم منسوب است به زجاجله كه نام محلّتى است در شهر قرطبه و ابو بكر عبد اللّه بن عبد الرحمن ابن عبد اللّه زجاجلى قرطبى وزير مستنصر خليفهء اموى كه مردى فاضل و اديب و بردبار بود و در سال 375 درگذشت بدان منسوب است .
زحر :
با حاى بىنقطه بر وزن شهر از اعلام است و نام زحر بن قيس است كه در آغاز در شمار اصحاب امام علىّ بن ابى طالب عليهما السّلام بود و سپس به امويان پيوست و در كربلا جزو سپاهيان اموى و با امام حسين عليه السّلام بجنگيد و بازماندگان او را به شام نزد يزيد برد .
زحف :
بر وزن كهف به معنى رفتن به زانو و شكم است . نيز لشكرى كه بهسوى دشمن رود و ابو زحف كنيت عطاى خطفى است در شمار شعرا و پسر عمّ جرير شاعر شهير عرب و از نظم اوست :
أشكو إليك وجعا بركبتى * و هدجانا لم يكن من مشيتى
كهدجان الرال خلف الهيقة * مزوزيا لما رأوها زوزت
زحل : بر وزن عمر لقب ابو حفص عمر بن عبد العزيز بصرى است در شمار محدّثان خاصّه و غلام زحل لقب ابو القاسم عبيد اللّه بن حسن است در شمار اعلام منجّمان و در بغداد زيست و با
ابو سليمان منطقى دوستى داشت و در سال 376 درگذشت و از اوست : كتاب التيسيرات و كتاب احكام النجوم و كتاب الاختيارات و كتاب الجامع الكبير و كتاب الاصول المجرّدة .
زرّ :
با كسر و تشديد به معنى گوى گريبان و آن نام زرّ بن عبد اللّه قيسى صحابى و نام زرّ بن حبيش صحابى است از افاضل صحابه و متوفّى 83 .
زرّاد :
بر وزن عطّار ، زرهساز را گويند و آن لقب جمعى است از جمله : زيد زرّاد از محدّثان اماميّه .
زراره :
بر وزن گشاده نام جمعى از صحابه و محدّثان است ، از جمله : زرارة بن اعين شيبانى در شمار ثقات محدّثان اماميّه و ابن نديم در فهرست او را چنين ستوده : « اكبر رجال الشيعة فقها و حديثا و معرفة بالكلام و التشيّع » يعنى زراره در فقه و حديث و كلام و شناختن آيين تشيّع ، بزرگترين رجال شيعه است . « 2 »
زرارى :
با ضبط پيش منسوب است به زرارة ابن اعين و ابو غالب احمد بن محمّد بن محمّد بن سليمان بن حسن بن جهم بن بكير بن اعين زرارى شيبانى از افاضل فقيهان و محدّثان اماميّه و از مشايخ تلّعكبرى و صاحب كتاب التاريخ ( ناتمام ) و كتاب الافضال و كتاب مناسك الحجّ و غير اينها و متوفّى 368 . و ابو طاهر محمّد بن سليمان بن حسن بن جهم
هامش
( 1 ) - و نيز ابو العبّاس زجّاجى در شمار نحويان و معاصر ابن الرومى و اخفش است ( لغتنامه / دهخدا : 28 / 245 ) .
( 2 ) - و نيز زرارة بن عمرو از صحابه است و در سال يازدهم هجرت به اتّفاق جمعى به اسلام گرويد . و همچنين زرارة بن قيس بن حارث در شمار صحابه است ( لغتنامه / دهخدا : 28 / 321 ) .